Seatimes – (ĐNA). Chiều 8/9/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Y tế cùng các bộ, ngành, cơ quan liên quan về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số luật trong lĩnh vực y tế, dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2026. Trong đó, các nội dung về quản lý, phân phối thuốc, thiết bị y tế và khám bệnh, chữa bệnh được đặc biệt quan tâm.
Tham dự cuộc họp có Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương.
Theo VGP, trước đó, ngày 18/8, Chính phủ họp phiên chuyên đề xây dựng pháp luật, cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược và Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia.
Sau khi thông qua dự án Luật bằng nghị quyết, Chính phủ giao Bộ Y tế khẩn trương nghiên cứu, bổ sung các quy định về quản lý trang thiết bị y tế. Trên cơ sở báo cáo của Bộ Y tế, Thủ tướng đồng ý đưa nội dung này vào dự án Luật.
Phát biểu khai mạc cuộc họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết cuộc họp nhằm tiếp tục cho ý kiến về các định hướng lớn, bổ sung những nội dung cần thiết vào dự thảo Luật để báo cáo Quốc hội, đồng thời sửa đổi các quy định pháp luật liên quan. Trong đó, một trong những nội dung trọng tâm là cơ chế quản lý, phân phối thuốc và thiết bị y tế.
Theo Thủ tướng, thời gian qua, Chính phủ đã nhận được nhiều ý kiến từ các chuyên gia, bệnh viện. Thực tiễn cũng cho thấy lĩnh vực này vẫn tồn tại nhiều vướng mắc, kẽ hở, từ quy định pháp luật đến khâu tổ chức thực hiện.
Thủ tướng nhấn mạnh đây là vấn đề lớn, cấp thiết và được xã hội đặc biệt quan tâm. Bộ Y tế cần xử lý triệt để những vướng mắc, bất cập, điểm nghẽn; xây dựng cơ chế thông thoáng, minh bạch nhưng vẫn bảo đảm khả năng kiểm soát.
Các giải pháp phải hướng tới tiết kiệm, nâng cao hiệu quả, giảm khâu trung gian, giảm giá bán; đồng thời ngăn chặn hành vi trục lợi, vi phạm pháp luật. Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm người dân được tiếp cận thuốc và trang thiết bị phục vụ khám, chữa bệnh có chất lượng với mức giá hợp lý, giảm các chi phí không cần thiết.
“Tinh thần đặt ra là phải đặt tính mạng, sức khoẻ người bệnh, lợi ích của nhân dân lên trên hết, trước hết; không để cơ sở y tế thiếu trang thiết bị y tế, người dân thiếu thuốc vì vướng cơ chế; không để cán bộ sợ trách nhiệm mà không dám quyết; không để lợi dụng cơ chế để trục lợi”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung đánh giá thực trạng quản lý trang thiết bị y tế và phân phối dược; phân tích những hạn chế, bất cập cùng nguyên nhân khách quan, chủ quan.
Các đại biểu cũng thảo luận các nhiệm vụ, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giảm khâu trung gian và giá bán, tiết kiệm kinh phí, bảo đảm cung ứng kịp thời thuốc, trang thiết bị y tế có chất lượng phục vụ người dân.
Một nội dung trọng tâm khác là xác định những quy định cần đưa vào dự án Luật, gồm quản lý trang thiết bị y tế trong Luật Khám bệnh, chữa bệnh và quản lý phân phối dược trong Luật Dược; đồng thời rà soát những vấn đề cần sửa đổi, bổ sung ngay tại các nghị định, thông tư và các giải pháp tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thực hiện.
Cũng tại cuộc họp, Bộ Y tế báo cáo việc tiếp thu, giải trình ý kiến của các thành viên Chính phủ và những vấn đề còn ý kiến khác nhau, nhằm sớm hoàn thiện dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), bảo đảm chất lượng và tiến độ trình Quốc hội. Các đại biểu trao đổi thẳng thắn, thực chất, không né tránh những vấn đề khó, nhất là các vướng mắc đang gây ách tắc trong thực tiễn.
Phát biểu kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá thời gian qua, Bộ Y tế và các cơ quan liên quan đã có nhiều nỗ lực trong công tác khám, chữa bệnh, quản lý thiết bị y tế và phân phối dược. Trong đó, các cơ quan tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ “nút thắt” trong mua sắm, minh bạch thông tin, công khai giá, nâng cao tiêu chuẩn chất lượng và an toàn.
Tuy nhiên, so với yêu cầu đặt ra, đặc biệt theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, Thủ tướng cho rằng còn rất nhiều việc phải tiếp tục triển khai.
Thị trường dược phẩm có thể đạt 15-16 tỷ USD trong 5 năm tới.
Theo báo cáo tại cuộc họp, năm 2025, thị trường thiết bị y tế Việt Nam đạt quy mô khoảng 2 tỷ USD và tiếp tục tăng. Thị trường dược phẩm Việt Nam được đánh giá thuộc nhóm tăng trưởng nhanh nhất khu vực, với quy mô khoảng 7-8 tỷ USD. Trong 5 năm tới, con số này có thể tăng gấp đôi, lên khoảng 15-16 tỷ USD.
Mức tiêu thụ thuốc bình quân tại Việt Nam ước đạt 70-78 USD/người/năm và được dự báo tiếp tục tăng mạnh khi thu nhập người dân được cải thiện. Thuốc sản xuất trong nước hiện đáp ứng tương đối tốt nhu cầu.
Tuy nhiên, năng lực sản xuất thiết bị y tế trong nước còn hạn chế và phụ thuộc lớn vào nhập khẩu, trong khi giá còn cao. Hệ thống pháp lý chưa đồng bộ, một số quy định chưa cụ thể, rõ ràng và còn khoảng trống. Nguồn nhân lực chất lượng cao còn hạn chế; một bộ phận cán bộ sợ trách nhiệm; vẫn xảy ra vi phạm trong đấu thầu, mua sắm. Việc quản lý vòng đời, bảo trì thiết bị tại các cơ sở y tế cũng chưa chặt chẽ.
Trong lĩnh vực dược, năng lực sản xuất trong nước còn hạn chế, phải nhập khẩu lượng lớn biệt dược gốc và phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu.
Hoạt động quản lý, phân phối thuốc còn nhiều khâu trung gian; thủ tục gia hạn số đăng ký lưu hành thuốc và quy trình cấp phép còn phức tạp. Tiêu chí đấu thầu còn đặt nặng yếu tố “giá thấp nhất” thay vì tối ưu giữa chất lượng và giá cả. Trong khi đó, doanh nghiệp trong nước có tiềm lực tài chính hạn chế và chịu sức ép cạnh tranh từ các nhà cung cấp nước ngoài.
Theo Thủ tướng, một trong những nguyên nhân của các hạn chế trên là hệ thống pháp luật chưa đồng bộ. Các quy định liên quan nằm ở nhiều luật khác nhau, khi áp dụng đồng thời phát sinh những điểm giao thoa, chồng lấn, gây khó khăn trong thực hiện.
Việc tổ chức thực thi pháp luật cũng còn nhiều bất cập. Thủ tục mua sắm chặt chẽ nhưng chưa gắn đầy đủ với yêu cầu bảo đảm thuốc và trang thiết bị phục vụ khám, chữa bệnh.
Công tác quản lý thiết bị y tế và phân phối dược chưa được thực hiện theo chuỗi, hệ thống còn phân tán và nhiều tầng nấc trung gian. Hệ thống thông tin, dữ liệu chưa đồng bộ; dữ liệu về thiết bị y tế, thuốc, đấu thầu và giá thuốc chưa được kết nối đầy đủ.
Kiểm soát giá thuốc, thiết bị y tế từ “gốc”.
Về định hướng thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu quyết tâm đổi mới mạnh mẽ tư duy và cách làm, không cầu toàn nhưng phải tiếp tục hoàn thiện, nâng cao chất lượng khuôn khổ pháp lý, nhất là trong lĩnh vực thuốc, trang thiết bị y tế và an toàn thực phẩm.
Cùng với bảo đảm nguồn cung đầy đủ, giá thành hợp lý, chất lượng và an toàn cho người bệnh, việc quản lý phải công khai, minh bạch, có cơ chế giám sát đồng bộ, vận hành theo cơ chế thị trường nhưng có sự quản lý, kiểm soát của Nhà nước do đây là những mặt hàng thiết yếu.
Thủ tướng yêu cầu tiếp tục rà soát, chuẩn hóa quy trình kiểm định, hiệu chuẩn; ứng dụng phần mềm để theo dõi toàn bộ vòng đời thiết bị y tế và quá trình sử dụng thuốc.
Đồng thời, cần xây dựng hệ thống thông tin thị trường và cơ sở dữ liệu đồng bộ; sớm xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu quốc gia về giá thuốc và trang thiết bị y tế, bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.
Dữ liệu phải được liên thông với các cơ sở dữ liệu quốc gia, dữ liệu khám, chữa bệnh và các cơ quan liên quan như hải quan; có cơ chế chia sẻ, cập nhật thường xuyên. Cùng với đó là tiếp tục cải cách hành chính thực chất, gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát.
Về giá, Thủ tướng yêu cầu kiểm soát chặt chẽ từ “gốc”, từ nhà sản xuất, nhà cung cấp, cửa khẩu đến doanh nghiệp, bệnh viện và người bệnh thông qua cơ chế liên thông dữ liệu. Giá từng chủng loại thuốc, thiết bị y tế phải được công khai, đồng thời có cơ chế kiểm soát biên độ lợi nhuận hợp lý, đặc biệt là quy định về niêm yết giá.
Giảm trung gian, số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng.
Một nhiệm vụ khác là cắt giảm các khâu trung gian trong phân phối, số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng; thúc đẩy các chuỗi bán lẻ hiện đại ký kết trực tiếp với các tập đoàn dược phẩm hoặc doanh nghiệp.
Cơ chế đấu thầu và đàm phán giá cũng cần được cải cách theo hướng tăng cường đấu thầu tập trung cấp quốc gia hoặc đàm phán giá trực tiếp với các hãng sản xuất, cương quyết loại bỏ các chi phí trung gian, môi giới quốc tế và trong nước.
Thủ tướng đồng thời yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu, tiến tới số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng từ nhà máy sản xuất, kho nhập khẩu, doanh nghiệp phân phối đến từng nhà thuốc bán lẻ thông qua hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về dược và trang thiết bị y tế.
Hạ tầng phân phối cần được quy hoạch, hiện đại hóa, trong đó chú trọng xây dựng các trung tâm logistics dược phẩm tập trung và phát triển các chuỗi bán lẻ hiện đại.
Cùng với đó, các cơ quan cần nâng cao năng lực và hướng dẫn công tác mua sắm, đấu thầu; chủ động đề xuất các quy định đặc thù đối với thuốc, thiết bị y tế trong quá trình sửa đổi Luật Đấu thầu.
Để tăng khả năng tự chủ, Thủ tướng yêu cầu thúc đẩy sản xuất trong nước, nghiên cứu chính sách khuyến khích các tập đoàn đa quốc gia liên doanh với doanh nghiệp Việt Nam, tham gia chuỗi cung ứng trong quá trình sửa đổi Luật Đầu tư.
Thủ tướng giao Bộ Y tế khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, trình Chính phủ xem xét trước ngày 15/9 để trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2026. Đồng thời, Bộ Y tế rà soát, trình cấp có thẩm quyền sửa đổi, ban hành các nghị định, thông tư liên quan, bảo đảm có hiệu lực đồng bộ với luật.
Chuyển trọng tâm từ tiền kiểm sang hậu kiểm an toàn thực phẩm.
Đối với dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến của các thành viên Chính phủ; quy định rõ quyền, trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, cơ chế kiểm soát rủi ro và biện pháp can thiệp khi phát sinh nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Quyền, nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân liên quan cũng phải được quy định cụ thể trong luật.
Nhấn mạnh trách nhiệm của Bộ Y tế, Thủ tướng yêu cầu chuyển trọng tâm quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm cấp phép, kiểm tra trước; đồng thời thiết lập đầy đủ các điều kiện bảo đảm hậu kiểm, nhất là hệ thống truy xuất nguồn gốc, cơ chế giám sát, cảnh báo sớm và phối hợp liên ngành.
Cùng với đó, cần áp dụng mô hình quản trị rủi ro an toàn thực phẩm theo toàn bộ chuỗi cung ứng, gắn với xây dựng cơ sở dữ liệu, truy xuất nguồn gốc và công tác kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm.
Công tác quản lý thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể, cơ sở cung cấp suất ăn tập thể và suất ăn trường học cũng phải được tăng cường.
Thống nhất một đầu mối quản lý an toàn thực phẩm.
Thủ tướng yêu cầu tập trung thống nhất một đầu mối quản lý an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương. Đồng thời, xác định rõ các quy định pháp luật chuyên ngành có liên quan như thú y, chăn nuôi, thủy sản, bảo vệ và kiểm dịch thực vật…, trên cơ sở đó phân công cụ thể trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.
Thủ tướng phân công các Phó Thủ tướng phụ trách lĩnh vực theo dõi, chỉ đạo Bộ Y tế hoàn thiện hồ sơ các dự án luật cũng như sửa đổi, bổ sung các nghị định, thông tư liên quan, bảo đảm chất lượng và tiến độ.
Các bộ, cơ quan liên quan có trách nhiệm phối hợp rà soát, kịp thời phát hiện, xử lý các kẽ hở, khoảng trống và vướng mắc pháp lý phát sinh.
Nhìn tổng thể, những yêu cầu đặt ra không chỉ nhằm xử lý các vướng mắc trước mắt về thuốc, thiết bị y tế hay an toàn thực phẩm, mà hướng tới thay đổi căn bản phương thức quản lý trong lĩnh vực y tế. Từ hoàn thiện thể chế, giảm tầng nấc trung gian, kiểm soát giá từ gốc đến quản trị theo chuỗi, liên thông dữ liệu và chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, mục tiêu là xây dựng một hệ thống quản lý minh bạch, hiệu quả, vừa tạo không gian cho thị trường vận hành, vừa bảo đảm vai trò kiểm soát của Nhà nước. Khi những “điểm nghẽn” về cơ chế được tháo gỡ đồng bộ với tăng cường trách nhiệm thực thi, nguồn lực y tế sẽ được sử dụng hiệu quả hơn, hạn chế trục lợi và tình trạng né tránh, sợ trách nhiệm. Quan trọng hơn, thước đo cuối cùng của quá trình cải cách vẫn là khả năng bảo đảm người dân được tiếp cận đầy đủ, kịp thời với thuốc, thiết bị, thực phẩm và dịch vụ y tế an toàn, chất lượng, với chi phí hợp lý.
Đinh Hoàng Anh
