Seatimes – (ĐNA). Theo Reuters, ngày 15/1/2025, Philippines và Nhật Bản đã ký kết hai hiệp định quốc phòng nhằm tăng cường hợp tác an ninh trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng. Một trong hai thỏa thuận cho phép lực lượng hai nước trao đổi vật tư và dịch vụ hậu cần, được xem là bước đi chiến lược nhằm thúc đẩy hiện diện quân sự và khả năng phối hợp tác chiến.
Nhật Bản – Philippines siết chặt hợp tác quốc phòng, ứng phó căng thẳng khu vực
Thỏa thuận Mua sắm và Hỗ trợ chéo (ACSA), cho phép lực lượng hai nước trao đổi nhanh chóng vật tư và dịch vụ hậu cần, đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác an ninh song phương. Động thái này diễn ra chỉ vài tháng sau khi Thỏa thuận Tiếp cận Tương hỗ (RAA) mang tính bước ngoặt trong quan hệ quốc phòng giữa hai đồng minh thân cận của Mỹ tại châu Á chính thức có hiệu lực.
Lễ ký kết diễn ra tại Manila, do Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi chủ trì trong khuôn khổ chuyến công du kéo dài 9 ngày đến Trung Đông và châu Á, với các điểm dừng tại Israel, vùng lãnh thổ Palestine, Qatar và Ấn Độ, phản ánh vai trò chiến lược ngày càng nổi bật của Tokyo trong khu vực.
Cùng với người đồng cấp Theresa Lazaro, ông Motegi cũng công bố khoản Hỗ trợ An ninh Chính thức (OSA) trị giá 6 triệu USD, nhằm xây dựng cơ sở lưu trữ cho các xuồng bơm hơi vỏ cứng do Nhật Bản viện trợ, góp phần tăng cường năng lực tuần tra biển của Philippines.
Trong họp báo chung, Ngoại trưởng Motegi nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác ba bên Nhật Bản – Philippines – Hoa Kỳ trước bối cảnh an ninh khu vực ngày càng phức tạp. Tokyo bày tỏ quan ngại về căng thẳng leo thang ở Đông Á, phản đối mọi hành động đơn phương nhằm thay đổi hiện trạng, đồng thời khẳng định cam kết bảo vệ an ninh hàng hải của Philippines.
Nhật Bản cũng tiếp tục ủng hộ phán quyết năm 2016 của Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) tại La Hay, bác bỏ các yêu sách chủ quyền phi lý của Trung Quốc ở Biển Đông – điều mà Bắc Kinh kịch liệt phản đối.
Về phía Philippines, Ngoại trưởng Lazaro nhấn mạnh hai bên thống nhất thúc đẩy thượng tôn pháp luật, đảm bảo tự do hàng hải và hàng không, đồng thời khẳng định Nhật Bản tiếp tục là đối tác chiến lược quan trọng của Manila.
Chuyến thăm của ông Motegi diễn ra trong bối cảnh Philippines giữ chức Chủ tịch luân phiên ASEAN và tình hình eo biển Đài Loan gia tăng căng thẳng. Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi gần đây cảnh báo rằng bất kỳ hành động quân sự nào của Trung Quốc nhằm vào Đài Loan có thể dẫn đến phản ứng quân sự từ Tokyo – tuyên bố khiến Bắc Kinh đáp trả bằng các biện pháp hạn chế du lịch và cấm xuất khẩu hàng lưỡng dụng.
Đài Loan, nằm cách Nhật Bản chỉ hơn 100 km, hiện là tâm điểm chiến lược của khu vực. Trong khi Bắc Kinh khẳng định chủ quyền và không loại trừ khả năng dùng vũ lực, Đài Bắc nhấn mạnh chỉ người dân đảo mới có quyền quyết định tương lai của họ.
Sự hợp tác ngày càng sâu rộng giữa Tokyo và Manila cho thấy cán cân quyền lực tại châu Á – Thái Bình Dương đang dịch chuyển, khi các quốc gia trong khu vực tăng cường phối hợp để bảo vệ lợi ích chiến lược và duy trì trật tự dựa trên luật lệ quốc tế. Động thái này cũng thể hiện vai trò ngày càng chủ động của Nhật Bản trong việc định hình môi trường an ninh khu vực.
Trước môi trường an ninh đầy biến động, Nhật Bản đang thúc đẩy chương trình tăng cường quân sự lớn nhất trong nhiều thập kỷ, nhằm củng cố năng lực phòng vệ và vai trò của mình trong trật tự an ninh khu vực.
Hoàng Hạnh
