Seatimes – (ĐNA). Theo Reuters, ngày 5/2/2026, Bộ Ngoại giao Campuchia cho biết Thủ tướng Hun Manet đã chính thức đề nghị Pháp cung cấp các tài liệu lịch sử liên quan đến thời kỳ thuộc địa, nhằm làm cơ sở tham chiếu cho việc giải quyết tranh chấp biên giới kéo dài với Thái Lan. Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng biên giới giữa hai nước láng giềng Đông Nam Á từng hai lần leo thang thành xung đột vũ trang trong năm ngoái, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn an ninh khu vực.
Theo Bộ Ngoại giao Campuchia, Thủ tướng Hun Manet đã gửi thư tới Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, đề nghị được tiếp cận mọi tài liệu lịch sử và kỹ thuật mà Pháp có liên quan đến vấn đề phân định biên giới, đồng thời bày tỏ hoan nghênh sự hỗ trợ về chuyên môn và tư vấn từ phía Pháp. Nội dung này được nêu trong tuyên bố của Bộ Ngoại giao Campuchia ngày 4/2.
Đường biên giới dài 817 km giữa Campuchia và Thái Lan lần đầu tiên được Pháp lập bản đồ vào năm 1907, khi Campuchia còn là thuộc địa, dựa trên các lưu vực tự nhiên để phân định ranh giới giữa hai quốc gia. Một số khu vực tranh chấp hiện nay bao gồm các di tích lịch sử nổi tiếng, trong đó có đền Hindu thế kỷ 11 Preah Vihear, được phía Thái Lan gọi là Khao Phra Viharn.
Campuchia cũng hoan nghênh “sự tham gia mang tính xây dựng” của Pháp trong các nỗ lực giải quyết tranh chấp kéo dài nhiều thập kỷ. Thủ tướng Hun Manet cho biết Tổng thống Macron đã thể hiện sự sẵn sàng hỗ trợ trong các cuộc gặp trước đó. Trong khi đó, Đại sứ quán Pháp tại Campuchia và Bộ Ngoại giao Thái Lan hiện chưa đưa ra phản hồi trước các yêu cầu bình luận riêng rẽ.
Căng thẳng giữa hai nước láng giềng Đông Nam Á leo thang thành giao tranh vào tháng Bảy năm ngoái, sau nhiều tuần đối đầu liên quan đến cái chết của một binh sĩ Campuchia trong một vụ đụng độ hồi cuối tháng Năm. Sau 5 ngày giao tranh khiến 43 người thiệt mạng, hai bên đạt được một lệnh ngừng bắn mong manh với vai trò trung gian của Malaysia, sau sự can thiệp của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Tuy nhiên, xung đột bùng phát trở lại vào tháng Mười Hai và kéo dài hơn ba tuần, khi mỗi bên cáo buộc đối phương vi phạm các điều khoản ngừng bắn. Trước khi một thỏa thuận ngừng bắn mới được công bố vào ngày 27/12, các cuộc giao tranh đã khiến tới 101 người thiệt mạng và hơn nửa triệu người ở cả hai phía phải di tản.
Việc Campuchia kêu gọi Pháp cung cấp các tài liệu lịch sử và kỹ thuật liên quan đến quá trình phân định biên giới thời kỳ thuộc địa phản ánh nỗ lực củng cố lập luận pháp lý trong một tranh chấp vốn gắn chặt với các bản đồ và mốc giới được thiết lập hơn một thế kỷ trước. Trong bối cảnh những khác biệt về cách diễn giải lịch sử và luật pháp quốc tế vẫn là nguyên nhân sâu xa của căng thẳng, sự tham gia của Pháp với tư cách bên nắm giữ hồ sơ gốc được kỳ vọng sẽ góp phần làm rõ các căn cứ pháp lý, tạo nền tảng cho đối thoại song phương. Đồng thời, việc tìm kiếm giải pháp hòa bình cho tranh chấp biên giới Campuchia–Thái Lan không chỉ mang ý nghĩa song phương mà còn có tầm quan trọng đối với ổn định và an ninh khu vực Đông Nam Á, nơi các xung đột biên giới kéo dài có nguy cơ tác động lan tỏa và làm gia tăng bất ổn.
Daisy N
