Chiều 3/7/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chủ trì cuộc làm việc với Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng đại diện các bộ, ngành liên quan để rà soát và thảo luận về Khung kiến trúc hệ thống dữ liệu quốc gia. Cuộc họp tập trung vào việc hoàn thiện nền tảng dữ liệu dùng chung, bảo đảm kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước, qua đó thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số quốc gia, nâng cao hiệu lực quản trị và phát triển kinh tế số trên cơ sở dữ liệu thống nhất, an toàn và đồng bộ.
Sau khi nghe báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ, ý kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Bộ Công an và các đại biểu dự họp, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh Khung Kiến trúc tổng thể quốc gia số là bản thiết kế tổng thể ở cấp quốc gia, giữ vai trò như “bản quy hoạch” của quốc gia số. Khung Kiến trúc phải bảo đảm tính thống nhất, dùng chung và liên thông trong toàn bộ hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở, kết nối đồng bộ với người dân và doanh nghiệp; đồng thời bảo đảm tính mở để có thể cập nhật, bổ sung, tích hợp các công nghệ mới và thích ứng với yêu cầu phát triển trong từng giai đoạn, đi đôi với bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu.
Thủ tướng yêu cầu việc xây dựng Khung Kiến trúc phải được thực hiện với tầm nhìn dài hạn, thống nhất từ khâu thiết kế đến tổ chức triển khai, tránh tình trạng đầu tư manh mún, cục bộ hoặc phát triển các hệ thống riêng lẻ, thiếu khả năng kết nối. Khung Kiến trúc phải trở thành nền tảng chung để tất cả các bộ, ngành, địa phương cùng triển khai, hình thành hệ sinh thái số thống nhất trên phạm vi cả nước.
Nhấn mạnh đây là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định đối với tiến trình chuyển đổi số quốc gia, Thủ tướng cho rằng Khung Kiến trúc tổng thể quốc gia số không chỉ là một bản thiết kế kỹ thuật mà còn là nền tảng cốt lõi để chuyển đổi mô hình quản trị từ phương thức hành chính truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu. Đây sẽ là cơ sở để các cơ quan nhà nước lãnh đạo, quản lý, chỉ đạo, điều hành dựa trên dữ liệu theo thời gian thực; nâng cao năng lực phân tích, dự báo, hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng, chính xác và kịp thời.
Theo Thủ tướng, dữ liệu là “hạ tầng mềm” và là nguồn lực chiến lược của quốc gia trong kỷ nguyên số. Vì vậy, Khung Kiến trúc phải lấy dữ liệu làm trung tâm, coi việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) là yêu cầu bắt buộc nhằm nâng cao chất lượng phân tích, dự báo, tự động hóa các chức năng quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công và hỗ trợ điều hành vĩ mô. Hệ thống cần được thiết kế theo nguyên tắc “đủ để sử dụng, mở để phát triển”, vừa đáp ứng yêu cầu trước mắt, vừa có khả năng mở rộng, nâng cấp và tích hợp các công nghệ mới trong tương lai, tránh nhanh chóng lạc hậu hoặc phải đầu tư lại từ đầu.
Thủ tướng nhấn mạnh, khi các cơ sở dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối và chia sẻ đồng bộ, dữ liệu sẽ không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước mà còn trở thành động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số và xã hội số. Đây cũng là nền tảng để khai thác hiệu quả các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và điện toán đám mây, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Khung Kiến trúc tổng thể quốc gia số cũng sẽ là nền tảng bảo đảm vận hành thông suốt Cổng Dịch vụ công quốc gia và hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của các bộ, ngành, địa phương theo cơ chế một cửa liên thông, giúp giảm thời gian, chi phí tuân thủ, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công và trải nghiệm của người dân, doanh nghiệp.
Nhất trí với các nhiệm vụ, giải pháp được các cơ quan đề xuất, Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, hoàn thiện Khung Kiến trúc; đồng thời mở rộng lấy ý kiến phản biện của cộng đồng doanh nghiệp, các chuyên gia trong nước và quốc tế, bảo đảm Khung Kiến trúc có tính thực tiễn, khả thi và phù hợp với xu thế phát triển công nghệ. Bộ Khoa học và Công nghệ báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 10/7 để sớm xem xét, phê duyệt.
Trên cơ sở Khung Kiến trúc tổng thể quốc gia số sau khi được ban hành, các bộ, ngành, địa phương và cơ quan nhà nước phải xây dựng hoặc cập nhật kiến trúc số của đơn vị mình theo cùng một chuẩn thống nhất, bảo đảm kết nối, chia sẻ và liên thông dữ liệu trên phạm vi cả nước. Đây là điều kiện tiên quyết để khắc phục tình trạng “cát cứ dữ liệu”, mỗi nơi áp dụng một tiêu chuẩn riêng, gây khó khăn cho việc chia sẻ, khai thác và đồng bộ thông tin như thời gian qua.
Thủ tướng đồng thời yêu cầu rà soát toàn diện hiện trạng hạ tầng số, các nền tảng và hệ thống dữ liệu hiện có để xác định rõ những hệ thống có thể tiếp tục khai thác, nâng cấp và kết nối; những hệ thống không còn đáp ứng yêu cầu phải được thay thế theo Khung Kiến trúc mới. Việc đầu tư phải dựa trên nhu cầu thực tế, bảo đảm hiệu quả, tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp hoặc gây lãng phí ngân sách. Bộ Khoa học và Công nghệ chịu trách nhiệm hướng dẫn, thẩm định và giám sát quá trình triển khai; các bộ, ngành, địa phương phải xác định rõ lộ trình, tiến độ và trách nhiệm của từng đơn vị, từng người đứng đầu, lấy kết quả xây dựng, kết nối và chia sẻ dữ liệu làm một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ.
Song song với việc xây dựng hạ tầng và kiến trúc số, Thủ tướng yêu cầu rà soát toàn diện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để kịp thời sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các quy định cần thiết, tạo hành lang pháp lý đầy đủ cho việc vận hành mô hình quản trị công trên nền tảng số. Theo Thủ tướng, chuyển đổi số quốc gia không chỉ là câu chuyện của công nghệ mà còn đòi hỏi cải cách thể chế, đổi mới quy trình quản lý và phương thức vận hành của bộ máy hành chính.
Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu công tác bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu phải được đặt ở mức ưu tiên cao nhất trong toàn bộ quá trình triển khai. Khi dữ liệu trở thành nền tảng cho hoạt động chỉ đạo, điều hành và hoạch định chính sách, mọi nguy cơ bị tấn công, can thiệp hoặc sai lệch dữ liệu đều có thể gây hậu quả nghiêm trọng đối với hoạt động của bộ máy nhà nước và sự phát triển kinh tế – xã hội. Vì vậy, Khung Kiến trúc tổng thể quốc gia số phải được thiết kế đồng bộ với các tiêu chuẩn bảo mật, cơ chế giám sát, phân quyền và kiểm soát rủi ro, bảo đảm hệ thống vận hành an toàn, thông suốt, bền vững và đủ năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển của quốc gia trong kỷ nguyên số.
Những chỉ đạo của Thủ tướng Lê Minh Hưng cho thấy quyết tâm xây dựng một hạ tầng dữ liệu quốc gia thống nhất, đồng bộ và an toàn, coi dữ liệu là nguồn lực chiến lược phục vụ phát triển đất nước trong kỷ nguyên số. Việc sớm hoàn thiện Khung Kiến trúc dữ liệu quốc gia không chỉ tạo nền tảng để kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả dữ liệu trên phạm vi toàn quốc, mà còn mở đường cho mô hình quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Đây được xem là bước đi có ý nghĩa nền tảng trong tiến trình xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia và năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
Minh Anh
