Vietnam Airlines cổ phần hoá Bài 2: Vị trí nào trên 'bầu trời mở'?

Tin liên quan

Khó khăn trước "bầu trời mở"

Cuối năm 2015, Việt Nam sẽ chính thức là 1 trong 10 nước ASEAN tham gia thị trường hàng không chung, hay còn gọi là "Bầu trời mở ASEAN". Dù được kỳ vọng sẽ giúp hành khách hưởng lợi trong thị trường hàng không cạnh tranh hơn nhưng  "bầu trời chung" cũng được cảnh báo sẽ khiến các hãng hàng không quy mô nhỏ gặp khó  trước các hãng mạnh hơn trong khu vực. Và Việt Nam không phải ngoại lệ.

Trải qua hơn 50 năm phát triển nhưng tới nay, hàng không Việt Nam vẫn chỉ có vị trí khiêm tốn trong "bầu trời" Châu Á. Theo Hiệp hội Vận chuyển hàng không quốc tế (IATA), Malaysia cứ 1 triệu dân có 8 máy bay thương mại; Australia tỉ lệ này là 15 máy bay/triệu dân; trong khi tại Việt Nam, tỉ lệ này mới đạt mức 0,7 máy bay/triệu dân.

Dù được tiếng là loại hình vận tải tân tiến nhất nhưng các hãng hàng không Việt Nam lại phải chật vật để tồn tại ngay trên chính sân nhà. Theo thống kê, năng lực hành khách nội địa của hàng không Việt Nam chỉ đạt 12 triệu trên 90 triệu dân, khoảng 13% - đây là tỷ lệ thấp nhất trong cơ cấu vận tải thế giới.

Như vậy, nếu so với khu vực, hàng không Việt Nam có thể xếp trên các nước như Lào, Campuchia và Myanmar nhưng lại thua xa các nước còn lại. Và khi chính thức bước chân vào "bầu trời mở", sẽ rất khó để hàng không Việt Nam "hái quả ngọt" với năng lực hiện tại.

Cấp bách thay đổi mình

Những ngày qua, sự kiện Vietnam Airlines (VNA) trình phương án cổ phần hoá được dư luận đặc biệt chú ý. Bởi là đại diện của ngành hàng không Việt Nam, VNA cổ phần hoá được kỳ vọng sẽ giúp hàng không nội địa cạnh tranh và mạnh hơn, đủ sức "đón làn sóng" các hãng hàng không khu vực. 

Không chỉ nội lực mạnh lên (VNA sẽ có thêm hơn 1.000 nghìn tỷ đồng từ bán cổ phần để mua máy bay, nâng cao chất lượng dịch vụ), giá vé VNA rẻ hơn có thể sẽ thay đổi thói quen đi lại vốn chuộng đường bộ và đường thuỷ của người Việt. Nếu tận dụng tốt, đây sẽ là lợi thế lớn giúp VNA cạnh tranh với các hãng khác trong khu vực. Bởi VNA hiện đang "một mình một chợ" ở rất nhiều đường bay nội địa (TP HCM - Đồng Hới, Thanh Hoá, Tuy Hòa, Pleiku, Côn Đảo...) mà các hãng hàng không khác chưa thể khai thác.

Tuy nhiên, việc có vị trí trong "bầu trời mở ASEAN" hay không còn phụ thuộc nhiều vào chính bản thân của VNA, từ định hướng phát triển tới quyết tâm làm mới mình. Bởi nếu vẫn giữ tư duy thưở "độc quyền", giá vé cao gấp đôi hãng khác là "chuyện bình thường", chắc chắn VNA sẽ không thể cạnh tranh được với ngay cả các hãng hàng không tư nhân trong nước (VNA đang mất thị phần nhanh chóng vào tay Vietjet Air) chứ chưa nói đến các hãng hàng không "sừng sỏ" khác trong khu vực như Air Asia!

Chính sách "Bầu trời mở ASEAN" là Hiệp định tự do thương mại được các Bộ trưởng Bộ GTVT các nước ASEAN ký kết tại Myanmar năm 2003. Theo đó, các nước ASEAN sẽ đồng ý thực hiện cả 5 quyền không giới hạn tại bất cứ sân bay nào trong ASEAN vào năm 2015, không hạn chế về mức giá vé, tần suất và loại máy bay. 5 quyền đó bao gồm:

-  Quyền 1 là hàng không nước này được bay qua không phận nước khác.

-  Quyền 2 là được dừng ở sân bay của một nước để tiếp nhiên liệu và cung ứng khi cần.

- Quyền 3 và quyền 4 là hàng không nước chủ nhà được chở khách sang một nước khác và chở khách ngược về.

- Quyền 5 là hàng không nước chủ nhà được chở khách sang nước A, nhưng được quá cảnh và đón khách tại nước B và chở đến A và chiều ngược lại.

Từ khóa:

Mời quý độc giả gửi ý kiến bình luận, phản hồi về vấn đề này.
Bài viết đóng góp, cộng tác cho Seatimes vui lòng gửi về địa chỉ
Email: toasoanseatime@gmail.com | Hotline: 0901 777 207