Về thăm làng cổ Thổ Hà
Một ngày đầu đông, theo chân một người bạn đến Thổ Hà, ngôi làng cổ thuộc xứ Kinh Bắc cách Hà Nội chưa đầy 50km. Đây là ngôi làng nằm bên con sông được xem là thơ mộng nhất Đồng bằng Bắc bộ, một trong những cái nôi của nghề gốm, nổi tiếng bởi "lối chơi" quan họ độc đáo và hát tuồng từ rất lâu đời, và là một trong những địa danh làm bánh đa nổi tiếng của miền Bắc.

Do ba mặt giáp sông nước nên Thổ Hà gần như là một hòn đảo. Giao thông đi đến đây chủ yếu bằng đường thủy, trước đây là đò ngang còn bây giờ được thay thế bằng tàu nhỏ khá tiện lợi và an toàn 

Nằm ngay trong lòng sông Cầu, nên hàng năm người dân Thổ Hà lại phải hứng chịu một vài trận ngập. Những mùa nước ngập ngang nhà, muốn đi từ nhà nọ sang nhà kia đều phải dùng thuyền.  Phải chăng vì thế mà từ bao đời nay, những bức tường rêu nhuốm màu thời gian như trở thành minh chứng cho một vùng đất hiền hòa, chịu thương chịu khó.

 Mỗi mùa nước ngập qua đi, các bức tường lại phủ thêm một lớp rêu xanh nữa…

Làng có một con đường chính chạy dọc bờ sông và một đường từ bến đò chính qua cổng và ngôi đình làng. Vuông góc với đường trục chính là các ngõ sâu và hẹp rộng có khi chưa đến 1m

Ở Thổ Hà có thể tìm thấy những nét đẹp của một làng quê thuần Việt vẫn còn hiện hữu.

Xưa kia, Thổ Hà từng nổi tiếng với nghề làm gốm, với lối hát tuổng độc đáo. Còn ngày nay, đến với ngôi làng cổ này là đến với vùng đất làm bánh đa nổi tiếng. Có khoảng hơn 400 hộ gia đình gắn bó với nghề bánh tráng.

 Những ngày không mưa, quanh làng đâu đâu cùng thấy phơi bánh đa và các loại mì. Với nguyên liệu chính là bột gạo, ngoài sản phẩm chính là bánh đa nem, người dân làng Thổ Hà còn sản xuất bánh đa vừng và bánh đa dừa.

 Người dân Thổ Hà luôn mong nắng.

Nhưng nếu nhiều nắng thì người làng lại phải luôn chân luôn tay cho công việc thay phên bánh. Vì nắng càng đẹp thì bánh đa càng dễ vỡ.

Làm bánh đa là một công việc khá bận rộn, và vất vả, đồng thời còn đòi hỏi sự khéo léo của người làm bánh.

 Bánh đa khi tráng xong sẽ được trải đều trên những tấm  phên để phơi, đến khi khô giòn, sẽ được mang cất vào cót theo từng chồng.

Bánh đa dừa Thổ Hà ngon có tiếng, vừa thơm vừa giòn. Bột gạo tẻ pha gạo nếp có nước cốt dừa khi tráng được rắc vừng, lạc và sợi dừa
Cùng với nghề làm bánh đa, hầu hết các hộ dân trong làng đều tận dụng nguyên liệu để chăn nuôi lợn. Mỗi hộ nuôi khoảng 5-10 con lợn, do đất chật người đông lợn xen lẫn với khu nhà ở của dân cư thậm chí ngay trong "hầm" nhà. Thật thú vị khi đi dạo quanh làng văng vẳng tiếng ụt ịt không ngớt của đàn lợn nuôi trong mỗi hộ gia đình.

Để tiết kiệm diện tích, người dân Thổ Hà có cách nuôi lợn độc đáo ngay trong hầm nhà.

Đất Thổ Hà thì hiền hòa, còn người dân Thổ Hà thì rất thân thiện, thật thà, chất phác.

Người dân Thổ Hà luôn thoải mái khi có người đến xin chụp ảnh hay muốn tìm hiểu về nghề làm đa truyền thống.

 Những đứa trẻ ngây thơ và dễ thương của ngôi làng cổ Thổ Hà

Đi dọc ngôi làng, chẳng khó khăn gì để bắt gặp những ngôi nhà cổ hàng trăm năm tuổi mái ngôi rêu phong.

Đây là ngôi nhà cổ nhất của làng Thổ hà với hơn 300 năm tuổi. Lối kiến trúc đặc trưng của người Việt xưa: 5 gian 2 trái, vật liệu chủ yếu là gỗ và đất nung, mái thẳng hếch lên ở hai đầu lấy cảm hứng từ mũi thuyền và được lợp bằng ngói mũi hài (ngói vảy rồng).

Trở lại với Hà Nội, Thổ Hà lưu luyến lòng người không phải bởi những câu hát tuồng tha thiết, không phải bởi những miếng bánh đa giòn ngon, mà hơn tất cả, đó là những góc nhỏ rêu phong, những bức tường mốc xanh mốc đỏ vẫn còn phảng phất dấu ấn thời gian. Và đâu đó giữa những buổi trưa nắng, lại như thấy tiếng nói cười, tiếng lợn kêu ủn ỉn, tiếng bánh đa nổ ròn rã, tanh tách - của một Thổ Hà bình yên với những thanh âm và giai điệu ngọt ngào.

Về Thổ Hà, để thêm một phút lắng lòng cho những xô bồ, bon chen của cuộc sống hôm nay.
  
Ảnh: Trần Thi
Từ khóa:

Mời quý độc giả gửi ý kiến bình luận, phản hồi về vấn đề này.
Bài viết đóng góp, cộng tác cho Seatimes vui lòng gửi về địa chỉ
Email: toasoanseatime@gmail.com | Hotline: 0901 777 207

  • Liên kết hữu ích