Vào AEC: Doanh nghiệp Việt như “thuyền thúng” trên biển

Tin liên quan

Các doanh nghiệp chia sẻ khó khăn khi tiếp cận thị trường ASEAN

Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) được kỳ vọng sẽ ra đời vào cuối năm 2015, mở ra cơ hội lớn để các nước gia nhập một thị trường chung với thuế suất gần mức 0%. Tuy nhiên trước sự kiện lớn doanh nghiệp (DN) Việt Nam nên lạc quan hay lo lắng trước bước ngoặt này?

Số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam cho thấy, năm 2013, ASEAN là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 của Việt Nam, chỉ đứng sau Mỹ và EU, với kim ngạch xuất khẩu đạt 18,47 tỷ USD. Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải, tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam sang ASEAN thời gian qua đang có chiều hướng chậm lại. Thay vào đó, Việt Nam lại nhập siêu lớn từ ASEAN (2013 nhập siêu tới 2,8 tỷ USD). Có thể thấy, trong cuộc chơi này, DN Việt Nam không phải là người được hưởng lợi từ các ưu đãi thuế quan. 

3 thuận lợi, 10 khó khăn

Trao đổi trong Diễn đàn xúc tiến xuất khẩu Việt Nam 2014, ông Nguyễn Văn Thành – Giám đốc công ty CP Điện tử Bình Hòa, một DN có nhiều năm xuất khẩu sang thị trường Asean đã chỉ ra rằng tham gia ASEAN, DN Việt có 3 thuận lợi thì có tới 10 khó khăn. Cụ thể, những thuận lợi gồm có cải tiến thủ tục hải quan giúp DN tiết kiệm chi phí, thời gian; cơ hội để kí hợp đồng đầu tư, kinh doanh với các công ty nước ngoài tăng thu nhập, tạo công ăn việc làm; khoảng cách địa lý gần khiến việc xuất nhập khẩu các loại hàng hóa dễ dàng hơn. 

Tuy nhiên khó khăn mà DN của ông cũng như DN khác gặp phải đó là giá cả tại Việt Nam hiện tại tăng cao rất nhiều, từ giá điện, nước, xăng dầu, vận chuyển khiến giá sản phẩm đắt hơn; quy trình thủ tục hải quan còn bất cập, hay gặp sự cố khiến tiến độ giao nhận hàng của DN bị chậm trễ; có quá nhiều loại phí vận chuyển phải trả: 1 lô hàng nhập khẩu phải “cõng” tới 7 loại phí, trong khi đó 1 lô xuất khẩu còn phải trả tới 10 loại phí, DN Việt phụ thuộc hoàn toàn vào các công ty vận tải nước ngoài... Một khó khăn nữa là cạnh tranh của các mặt hàng xuất xứ Trung Quốc tại các quốc gia ASEAN có đông người Trung Quốc sinh sống cũng rất quyết liệt. 

Đó chỉ là những khó khăn mà một DN thiết bị điện tử gặp phải trong quá trình xuất nhập khẩu hàng hóa. Còn về tổng thể, trong “sân chơi” ASEAN, DN Việt Nam không chỉ có từng ấy bất lợi.

Hết bảo hộ sẽ mất cạnh tranh?

Đến năm 2015, theo cam kết 100% thuế suất đối với hàng hóa thông thường từ các nước ASEAN sẽ được Việt Nam dỡ bỏ, thị trường sẽ cạnh tranh quyết liệt hơn và lợi thế sẽ nghiêng về các DN ngoại. Chính vì vậy, tìm thế mạnh về lợi thế thị trường và lợi thế so sánh đang là yêu cầu để các DN Việt Nam có khả năng cạnh tranh với DN ngoại. 

Đối mặt với cú “shock” không còn được bảo hộ. Khi tham gia AEC, theo quy chế của AFTA, Việt Nam đứng trước sức ép phải gỡ bỏ hàng rào thuế quan đối với các loại mặt hàng của những nước khác cùng khối. Khi đó, sẽ có một làn sóng ồ ạt của các loại hàng hóa nhập khẩu giá hạ từ các nước ASEAN tràn vào Việt Nam. Không còn được bảo hộ, phải “đấu tay bo” sẽ khiến các DN còn non trẻ phơi bày hết những điểm yếu kém trong nội tại như kinh nghiệm thương trường, năng lực, công nghệ yếu, tầm nhìn quản lý, điều hành...

Không còn ưu thế cạnh tranh về giá là một trong những yếu điểm trước mắt của DN Việt. Như Giám đốc công ty Bình Hòa đã nêu ở trên, các chi phí vận chuyển, sản xuất một mặt hàng ở Việt Nam ngày càng tăng. Điều này có nghĩa là hàng hóa Việt Nam không còn được định vị ở mức “rẻ” nữa – điểm từ trước đến nay vẫn được coi là mạnh nhất trong các yếu tố cạnh tranh của hàng Việt. 

Tuy nhiên, thay vì lo lắng những khó khăn sẽ gặp phải khi Việt Nam chính thức gỡ bỏ hàng rào thuế, theo Chủ tịch Hội DN Hàng Việt Nam chất lượng cao, bà Vũ Kim Hạnh cho hay, tính theo một giá trị chung thì nước nào cũng có cơ hội, miễn là các DN Việt Nam phải thấy được điểm mạnh và điểm yếu của mình và thâm nhập được vào chuỗi giá trị đó. Có như vậy, DN nước ta mới có thể kỳ vọng sẽ “thắng trên sân nhà và vươn ra biển lớn”!

Video liên quan: Lãi suất huy động giảm,doanh nghiệp vẫn chờ vốn

 

Từ khóa:

Mời quý độc giả gửi ý kiến bình luận, phản hồi về vấn đề này.
Bài viết đóng góp, cộng tác cho Seatimes vui lòng gửi về địa chỉ
Email: toasoanseatime@gmail.com | Hotline: 0901 777 207

  • Liên kết hữu ích