“Phim ngắn Thảm sát số 6” vi phạm quyền nhân thân?
Vào thời điểm đầu tháng 8/2015, trên Youtube xuất hiện một đoạn clip dài hơn 23 phút với tựa đề: “Phim ngắn Vụ thảm sát số 6” với nội dung diễn theo câu chuyện có thật về Vụ thảm sát 6 người ở Bình Phước xảy ra hồi đầu tháng 7. Ngay sau khi phát hành trên mạng chưa được một tuần, số lượng lượt xem clip trên đã lên tới gần 700.000 lượt.
 
Tuy nhiên, clip này cũng làm cho sư luận bức xúc vì thông qua bộ phim, câu chuyện rùng rợn của vụ thảm sát Bình Phước được mô tả lại rất chi tiết ngay khi nỗi đau của người nhà nạn nhân vẫn chưa nguôi ngoai. Hơn thế nữa, tên thủ phạm và cả tên nạn nhân thiệt mạng trong vụ án đều được “đạo diễn” giữ nguyên.
 
Phim ngắn Thảm sát số 6 vi phạm quyền nhân thân

Hình ảnh trong Phim ngắn Thảm sát số 6

Chúng tôi vừa có cuộc trao đổi với luật sư Nguyễn Hồng Thái – Công ty luật Hồng Thái – Đoàn luật sư Thành phố Hà Nội về vấn đề này.
 
Luật sư Nguyễn Hồng Thái nhận định rằng, quyền nhân thân là quyền dân sự gắn với đời sống tinh thần của mỗi chủ thể, không định giá được bằng tiền và không thể chuyển giao cho chủ thể khác, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Luật sư Thái viện dẫn:
 
Điều 25. Bảo vệ quyền nhân thân
 
Khi quyền nhân thân của cá nhân bị xâm phạm thì người đó có quyền:
 
1. Tự mình cải chính;
 
2. Yêu cầu người vi phạm hoặc yêu cầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền buộc người vi phạm chấm dứt hành vi vi phạm, xin lỗi, cải chính công khai;
 
3. Yêu cầu người vi phạm hoặc yêu cầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền buộc người vi phạm bồi thường thiệt hại.
 
Điều 26. Quyền đối với họ, tên
 
1. Cá nhân có quyền có họ, tên. Họ, tên của một người được xác định theo họ, tên khai sinh của người đó.
 
Phim ngắn Thảm sát số 6 vi phạm quyền nhân thân

Luật sư Nguyễn Hồng Thái

2. Cá nhân xác lập, thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự theo họ, tên của mình đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận.
 
3. Việc sử dụng bí danh, bút danh không được gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
 
Về việc “tác giả” đưa tên các nạn nhân vào phim một cách ngang nhiên, luật sư Thái cho rằng, ngày nay, với sự phát triển của công nghệ và sức lan tỏa đến chóng mặt của internet, rất nhiều tổ chức, cá nhân đã thông qua con đường này để đưa sản phẩm của mình đến với công chúng, không chỉ là những sản phẩm hàng hóa mà còn là những sản phẩm media, nghệ thuật. Trong đó, phim ảnh, đặc biệt là các thể loại phim ngắn, phim sitcom hay các video clip trong thời gian qua được truyền tải phổ biến khá nhiều qua internet, không hẳn là với mục đích kinh doanh mà nhiều trường hợp chỉ đơn thuần là sự chia sẻ niềm vui, niềm đam mê với cộng đồng...
 
Tuy nhiên, khi xét về mặt trách nhiệm pháp lý, luật sư Nguyễn Hồng Thái viện dẫn, Khoản 1 Điều 51 Luật Điện ảnh lại quy định việc “chiếu phim, phát sóng phim chưa có giấy phép phổ biến của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về điện ảnh hoặc chưa có quyết định phát sóng của người đứng đầu đài truyền hình, đài phát thanh - truyền hình” là một trong những hành vi vi phạm Luật Điện ảnh. Như vậy, việc làm phim của một nhóm tự phát rồi sau đó đăng tải lên internet để chia sẻ cho bạn bè có thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Điện ảnh.
 
Cụ thể, theo khoản 9 Điều 4 Luật Điện ảnh thì phổ biến phim được hiểu là “việc đưa phim đến công chúng thông qua chiếu phim, phát sóng trên truyền hình, đưa lên mạng internet và phương tiện nghe nhìn khác”. Như vậy, đưa lên mạng internet cũng là một hình thức phổ biến phim.
 
Tuy nhiên khi quy định về phổ biến phim trên internet thì luật chỉ quy định chung chung rằng “việc phổ biến phim trên internet phải thực hiện theo quy định của luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan”.
 
Trong khi đó, khoản 1 Điều 37 Luật Điện ảnh chỉ bắt buộc “phim Việt Nam do cơ sở sản xuất phim sản xuất, phim nhập khẩu” phải có giấy phép phổ biến phim của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về điện ảnh thì mới được phát hành, phổ biến.
 
Trên thực tế thì rất nhiều đoạn tiểu phẩm trên internet hiện nay vẫn không được xin giấy phép. Trên YouTube nói riêng mà các trang mạng internet nói chung có tới hàng ngàn video được người dùng đăng tải. Việc đưa phim lên mạng để chia sẻ cho bạn bè hay cộng đồng mạng hiện vẫn rất ít người xin phép.
 
Vì những lẽ đó, luật sư Nguyễn Hồng Thái khẳng định, việc phát hành “Phim ngắn Vụ thảm sát số 6” với nội dung diễn theo câu chuyện có thật về vụ thảm sát 6 người ở Bình Phước chỉ vi phạm về quyền nhân thân.
 
Thanh Trúc (thực hiện)
 
 
Theo TCĐNA

Mời quý độc giả gửi ý kiến bình luận, phản hồi về vấn đề này.
Bài viết đóng góp, cộng tác cho Seatimes vui lòng gửi về địa chỉ
Email: toasoanseatime@gmail.com | Hotline: 0901 777 207

Liên kết hữu ích