Những thông tin cần biết về đại dịch Ebola

Tin liên quan

Hình ảnh virus Ebola

Hình ảnh virus Ebola

Chỉ trong vài tháng qua, hàng trăm người đã chết vì virus Ebola – dịch bệnh bùng phát tồi tệ nhất trong lịch sử ở khu vực Tây Phi.

Các trường hợp đầu tiên nhiễm bệnh được phát hiện ở Guinea hồi tháng ba nhưng virus nhanh chóng lây lan sang các nước láng giềng như Sierra Leone và Liberia.

Dưới đây là những điều cần biết về Ebola, dịch bệnh mà Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) gọi là "một trong những bệnh nguy hiểm nhất trên thế giới".

Tại sao dịch bệnh Ebola lại đáng sợ như vậy?

Medecins Sans Frontieres (MSF) mô tả Ebola là "một trong những căn bệnh giết chết nhiều người nhất trên thế giới”.

"Nó là một loại virus lây nhiễm cao, trường hợp nhiễm bệnh có tỷ lệ tử vong lên tới 90%, điều này là yếu tố “khủng bố” tinh thần ở các cộng đồng bị nhiễm bệnh".

Ngoài ra chưa có vaccine đặc trị chống lại căn bệnh nguy hiểm này.

Virus Ebola được chia làm 5 chủng, trong đó chủng Zaire được con người xác định đầu tiên, được coi là nguy hiểm nhất.

WHO cho biết các xét nghiệm sơ bộ về virus Ebola ở Guinea hồi tháng ba cho thấy sự bùng nổ dịch bệnh có hiện diện của chủng Zaire.

Những chủng virus Ebola?

Các virus Ebola gây bệnh sốt xuất huyết, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng Bệnh (CDC), một nhóm vi khuẩn sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhiều hệ thống cơ quan trong cơ thể đồng thời gây xuất huyết.

Virus này được đặt tên theo con sông Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo (trước đây tên là Zaire), nơi đầu tiên đại dịch đầu tiên bùng phát vào năm 1976. Cũng trong năm đó đã có một đợt bùng phát tại Sudan.

WHO cho biết có năm chủng khác nhau của virus được đặt tên theo các khu vực bùng phát dịch, ba trong số đó là ở châu Phi. Cụ thể đó là chủng Bundibugyo – đặt theo tên một địa danh của Uganda, nơi virus được phát hiện vào năm 2007 , Sudan và Zaire cũng là những cái tên có nguồn gốc tương tự.

Chủng Ebola thứ tư được phát hiện từ một trường hợp nhiễm virus ở Bờ Biển Ngà khi một nhà nghiên cứu tinh tinh hoang dã bị bệnh vào năm 1994 sau khi khám nghiệm tử thi một tinh tinh. May mắn, nhà khoa học này đã được cứu sống.

Cuối cùng, Ebola Reston được đặt tên theo vùng Reston ở bang Virginia (Mỹ), khu vực thứ năm mà virus Ebola bùng phát, được xác định từ những con khỉ nhập khẩu từ Philippines. CDC cho biết trong số những trường hợp nhiễm Ebola Reston, chưa có bệnh nhân nào tử vong do chủng này.

Triệu chứng của Ebola là gì ?

Triệu chứng ban đầu bao gồm sốt đột ngột, suy nhược, đau cơ, đau đầu và đau họng. Những triệu chứng này có thể xuất hiện từ 2 đến 21 ngày sau khi bị nhiễm virus Ebola.

WHO cho biết những triệu chứng ban đầu không chuyên biệt nên có thể bị nhầm lẫn với dấu hiệu của bệnh sốt rét, thương hàn, viêm màng não hoặc thậm chí là bệnh dịch hạch.

MSF cho biết một số bệnh nhân cũng có dấu hiệu phát ban, đỏ mắt, nấc, đau ngực, khó thở và đau họng khi nuốt.

Chỉ trong một thời gian ngắn nhiễm virus Ebola, bệnh nhân sẽ chuyển sang các triệu chứng nôn mửa, tiêu chảy, suy thận và chức năng gan, xuất huyết.

Kết quả nhiễm virus Ebola chỉ có thể được khẳng định chắc chắn qua năm xét nghiệm khác nhau.

Phương pháp hạn chế lây lan Ebola?

Đến hiện tại, chưa có phương pháp điều trị cụ thể đối với Ebola. MSF cho biết bệnh nhân sẽ bị cách ly, được duy trì trạng thái thở oxy, theo dõi huyết áp và các nhân viên y tế chăm sóc.

Đã có trường hợp nhân viên y tế nhiễm virus từ các bệnh nhân và WHO đã ban hành hướng dẫn để đối phó với trường hợp nghi ngờ nhiễm virus Ebola.

Các nhân viên y tế chăm sóc bệnh nhân bị nhiễm Ebola

Các nhân viên y tế chăm sóc bệnh nhân bị nhiễm Ebola

Cụ thể, người chăm sóc bệnh nhân nên mặc áo không thấm nước, đeo găng tay và mặc quần áo bảo vệ, đặc biệt là mặt nạ bằng kính hoặc mặt nạ y tế để ngăn chặn tối đa việc virus xâm nhập qua mũi, miệng và mắt.

MSF từng lập một trung tâm điều trị cách ly nhằm kiểm soát tình hình khi dịch bệnh bùng phát vào năm 2012 tại Uganda. Nhờ đó, nạn dịch đã trôi qua mà không có bất kỳ trường hợp nhiễm bệnh mới nào.

Những loại thuốc điều trị Ebola?

Hai tình nguyện viên Mỹ tới Liberia bị nhiễm Ebola và đã được thử nghiệm một loại thuốc tên là ZMapp như một hy vọng cuối cùng cứu sống họ. May mắn thay, hai bệnh nhân đã có những biểu hiệu hồi phục tích cực.

ZMapp được một công ty ở San Diego nghiên cứu và phát triển, trước đó chưa bao giờ được thử nghiệm trên cơ thể người, nhưng nó hứa hẹn sẽ là một liều thuốc trị Ebola sau khi cho thấy những kết quả khả quan sau các thí nghiệm trên khỉ.

Nhưng theo ở MSF, trong khi dịch bệnh đang hoành hành, để triển khai một loại thuốc chưa được kiểm tra trên diện rộng sẽ gặp rất nhiều khó khăn. 

"Tiêu chuẩn vàng để đánh giá hiệu quả của loại thuốc mới liên quan đến một loạt các thử nghiệm ở người, bắt đầu từ nhỏ đến lớn để đảm bảo việc sử dụng thuốc là an toàn. Sau đó, các nghiên cứu được mở rộng hơn để chứng minh hiệu quả trên diện rộng và cuối cùng thì loại thuốc đó mới được áp dụng đại trà", đại diện của WHO nói. “An toàn luôn là mối quan tâm chính". 

Cho dù có được quyết định ngay lập tức áp dụng triển khai ở vùng dịch bệnh thì thuốc thí nghiệm chưa có sẵn vì thông thường không được sản xuất hàng loạt. Công ty sản xuất ZMapp cho biết hiện tại có rất ít liều thuốc để sử dụng cho bệnh nhân.

Cũng có nhiều loại thuốc thử nghiệm khác được nghiên cứu nhằm điều trị bệnh dịch Ebola.Tekmira, một công ty có trụ sở tại Vancouver ký hợp đông 140 triệu USD với Bộ Quốc phòng Mỹ để phát triển một loại thuốc đặc trị Ebola.Giai đoạn thử nghiệm thuốc bắt đầu từ tháng 1/2014 tuy nhiên, nó đã bị dừng lại do một vài nguyên nhân.

Và trong tháng 3, Viện Y tế Mỹ đã đầu tư 28 triệu USD tài trợ để thành lập một nhóm các nhà nghiên cứu từ 15 tổ chức để tìm ra thuốc đặc trị chống lại Ebola.

Virus Ebola lây lan như thế nào?

WHO cho biết loài dơi ăn trái cây có thể là vật thể tự nhiên mang virus Ebola ở châu Phi và truyền cho các động vật khác.

Những bệnh nhân bị nhiễm Ebola khi tiếp xúc với các chất dịch cơ thể của động vật bị nhiễm virus hoặc của người bị nhiễm bệnh.

MSF nói rằng virus Ebola có thể tồn tại vài ngày trong chất lỏng sau khi một sinh vật bị nhiễm bệnh thải ra. Clo khử trùng, nhiệt độ, ánh sáng mặt trời trực tiếp, xà phòng và chất tẩy rửa có thể giết chết virus này.

Nhà nghiên cứu Kamiliny Kalahne cho biết dịch thường lây lan ở những khu vực kiểm soát nhiễm khuẩn kém và người dân thường ở gần các nguồn nước tự nhiên.

Hành khách trên máy bay có thể truyền bệnh không?

CDC thừa nhận một người bị nhiễm Ebola ở Tây Phi có thể đã di chuyển bằng đường hàng không đến nước khác nhưng cơ hội lây lan của vi-rút trong cuộc hành trình là rất thấp.

Stephen Monroe, Phó Giám đốc Trung tâm Quốc gia của CDC cho biết "Không chắc họ sẽ có thể lây truyền bệnh cho những hành khách đồng hành".

"Virus Ebola lây lan qua việc tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết hoặc chất dịch cơ thể khác của người bệnh và tiếp xúc gián tiếp - ví dụ với kim tiêm và những thứ khác có chứa chất lỏng mang virus Ebola".

Ông nói thêm rằng hầu hết những người bị lây nhiễm Ebola sống hoặc chăm sóc bệnh nhân bị bệnh.

"Virus Ebola không lây truyền trong không khí", tiến sĩ Marty Cetron, giám đốc bộ phận của Di cư và kiểm dịch toàn cầu của CDC cho biết. “Ta có thể nhiễm bệnh khi thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể hoặc máu từ người bệnh".

"Trong trường hợp hiếm hoi mà một người bị nhiễm virus Ebola đã vô tình vận chuyển bằng đường hàng không, WHO khuyến cáo rằng tỷ lệ lây nhiễm đối với những hành khách khác là thấp".

Có bao nhiêu trường hợp tử vong?

Theo CDC ước tính đã có hơn 3.000 trường hợp nhiễm vius Ebola và hơn 2.000 ca tử vong kể từ năm 1976.

Biểu đồ thống kê các trận dịch Ebola trên thế giới

Biểu đồ thống kê các trận dịch Ebola trên thế giới (vòng tròn màu vàng là tổng số trường hợp nhiễm bệnh và vòng tròn màu đỏ là số người tử vong).

Trước đại dịch hiện tại ở Tây Phi, trận dịch ghi nhận cuối cùng là ở Uganda và Cộng hòa Dân chủ Congo hồi năm 2012.

Theo báo cáo của WHO vào tháng 10/2012 ở Uganda, dịch Ebola bùng phát với 24 trường hợp trong đó có 17 trường hợp tử vong.

Trước đó, đại dịch Ebola khủng khiếp nhất xảy ra năm 1976 ở Zaire, 280 trên tổng số 318 người nhiễm virus đã thiệt mạng. Năm 2000, có 425 trường hợp nhiễm Ebola ở Uganda khiến 224 người thiệt mạng.

Từ khóa:

Mời quý độc giả gửi ý kiến bình luận, phản hồi về vấn đề này.
Bài viết đóng góp, cộng tác cho Seatimes vui lòng gửi về địa chỉ
Email: toasoanseatime@gmail.com | Hotline: 0901 777 207

  • Liên kết hữu ích