Những nghi vấn cần giải mã quanh 'thảm họa MH17'

Tin liên quan

Hiện trường đổ nát nơi máy bay MH17 rơi xuống

Hiện trường đổ nát nơi máy bay MH17 rơi xuống


Được coi là thảm họa hàng không quốc tế khi trong vùng đang xảy ra chiến sự - miền Đông Ukraine, một máy bay dân dụng chở theo gần 300 người bị bắn rơi.

Xoay quanh tai nạn kinh hoàng của chuyến bay mang số hiệu MH17 của Malaysia Airlines, nhiều nghi vấn được đặt ra và cần được làm sáng tỏ nhanh chóng.

Có phải máy bay bị bắn rơi?

Đến thời điểm hiện tại, tất cả chứng cứ đều khẳng định MH17 bị bắn rơi.

Ngày 18/7, Tổng thống Mỹ Barack Obama tuyên bố một tên lửa đất đối không đã bắn rơi máy bay Boeing 777 mang số hiệu MH17 của Malaysia Airlines hôm 17/7 trong khu vực thành phố Donetsk của Ukraine gần biên giới với Nga.

Theo quan chức cấp cao của Mỹ, hệ thống radar của quân đội Mỹ ghi nhận một hệ thống tên lửa đất đối không được kích hoạt và theo dấu một máy bay ngay trước khi MH17 bị bắn rơi.

Quan chức giấu tên này cũng cho biết, một hệ thống khác lại ghi nhận dấu hiệu cho thấy tên lửa được phóng lên cùng lúc máy bay Malaysia bị bắn trúng.

Có ai bác bỏ giả thuyết trên?

Ở thời điểm này, chưa có bất cứ ai phủ nhận giả thuyết trên.

Trong khi chính phủ Ukraine cáo buộc lực lượng phiến quân thân Nga ở miền Đông nước này là thủ phạm gây ra vụ việc thì cũng chưa có bất cứ chứng cứ nào cho một giả thuyết thay thế.

MH17 được cho là đã nổ tung giữa không trung vì các mảnh vỡ và thi thể rơi rải rác trong khoảng bán kính 15km.

Ai là thủ phạm?

Một quan chức thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ - người luôn được tiếp cận những thông tin mới nhất xung quanh vụ việc cho biết báo cáo phân tích sơ bộ của tình báo Mỹ kết luận phiến quân ly khai thân Nga ở miền Đông Ukraine nhiều khả năng đã kích hoạt tên lửa.

“Bằng chứng cho thấy chiếc máy bay bị một tên lửa đất đối không bắn hạ trong khu vực kiểm soát của phiến quân ly khai – lực lượng được Nga hậu thuẫn”, Tổng thống Obama phát biểu trước các phóng viên. Tuy nhiên, ông Obama không quy kết trách nhiệm cho nhóm người nào cụ thể.

Về phần Ukraine, chính phủ nước này cũng đưa ra lời cáo buộc lực lượng ly khai ở miền Đông phải chịu trách nhiệm cho vụ việc. Thế nhưng, phiến quân và Moscow thì một mực phủ nhận sự liên quan của mình.

Nhằm khẳng định trách nhiệm của phiến quân ở miền Đông, các quan chức Ukraine đã công bố đoạn băng ghi âm tình báo trong đó có đề cập tới việc phiến quân bắn rơi chiếc máy bay dân sự MH17.

CNN chưa có biện pháp xác minh tính xác thực của đoạn băng ghi âm kể trên.

Loại tên lửa nào được sử dụng?

Tuy chưa được khẳng định chắc chắn nhưng ở độ cao 32.000 feet (9753 m) của máy bay MH17, phải một loại tên lửa được phóng từ một hệ thống phức tạp như Buk hoặc S-200 do Nga chế tạo mới có thể vươn tới được.

Tên lửa Buk là thủ phạm gây nên vụ tai nạn thảm khốc?

Tên lửa Buk là thủ phạm gây nên vụ tai nạn thảm khốc?

Cả Nga và Ukraine đều sở hữu những hệ thống vũ khí này nhưng giới chức Ukraine tuyên bố hệ thống tên lửa của nước này không hiện diện trong khu vực do lực lượng phiến quân ly khai đang kiểm soát – địa điểm nơi máy bay MH17 rơi xuống.

Giới chức Mỹ quy kết trách nhiệm cho Nga và phản đối nước này cung cấp vũ khí qua biên giới vào khu vực xung đột cho lực lượng phiến quân ở miền Đông Ukraine, trong đó có các vũ khí hạng nặng bao gồm cả bệ phóng tên lửa.

Bất cứ ai cũng có thể bắn được quả tên lửa như vậy?

Hệ thống tên lửa kể trên yêu cầu một đội ngũ được đào tạo bài bản mới có thể vận hành và bắn trúng mục tiêu từ một bệ phóng có thể di động.

Tổng thống Obama nhấn mạnh lực lượng phiến quân sở hữu loại vũ khí này và đã được Nga đào tạo. Bằng chứng hùng hồn là trước đó, họ đã bắn hạ máy bay và tấn công một máy bay chiến đấu của quân đội chính phủ Ukraine.

“Một nhóm ly khai không thể bắn hạ máy bay vận tải quân sự hoặc một máy bay chiến đấu mà không cần những thiết bị tinh vi và được đào tạo chuyên sâu – chỉ có thể là từ Nga”, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.

Tại sao máy bay lại bay trên không phận của khu vực đang xảy ra giao tranh?

Chuyến bay MH17 của Malaysia Airlines cất cánh từ Amsterdam và sẽ hạ cánh ở Kuala Lumpur. Trong lộ trình bay, MH17 bay qua phía Đông Ukraine. Đó hoàn toàn là một lộ trình bay thông thường được nhiều máy bay của các nước sử dụng.

Mary Schiavo, cựu tổng thanh tra của Sở Giao thông Vận tải Mỹ cho biết, hầu hết các hãng hàng không hoạt động theo các hướng dẫn và quy chế của cơ quan hàng không dân dụng quốc gia và có những tuyến đường bay được thiết lập sẵn.

Cũng theo bà Schiavo, Cục Hàng không Liên bang (FAA) và các cơ quan hàng không dân dụng quốc gia của các nước vẫn chưa chỉ định khu vực nơi máy bay của Malaysia bị bắn rơi là không phận bị cấm bay mặc dù đang xảy ra xung đột trong khu vực.

Có hãng hàng không nào tránh không phận này?

Có.

FAA cho biết khi miền Đông Ukraine xảy ra đụng độ đẫm máu, ngay lập tức, một số hãng hàng không Mỹ chủ động không bay qua không phận gần biên giới Nga-Ukraine. Sau vụ tai nạn, những hãng này tuyên bố cấm máy bay của mình bay qua không phận phía Đông Ukraine cho đến khi có thông báo mới.

Nhiều hãng hàng không của các quốc gia khác cũng đã thay đổi lộ trình tuyến bay của mình để tránh khu vực này.

Ai là nạn nhân trong vụ tai nạn thảm khốc?

Không ai còn sống sót trong số 298 hành khách và phi hành đoàn có mặt trên máy bay MH17.

Một phụ nữ đi ngang một thi thể là nạn nhân trong tai nạn máy bay MH17 đã được bọc nilon

Một phụ nữ đi ngang một thi thể là nạn nhân trong tai nạn máy bay MH17 đã được bọc nilon

Ngày 19/7, Malaysia Airlines cho biết hầu hết nạn nhân là công dân Hà Lan khi có 193 người có quốc tịch Hà Lan trên máy bay. Hành khách trên MH17 đến từ 11 quốc gia khác nhau trong đó có hai hành khách đa quốc tịch. Theo danh sách được công bố, Mỹ có một công dân, người này mang hai quốc tịch Hà Lan và Mỹ.

Ai sẽ dẫn đầu cuộc điều tra?

Theo công ước quốc tế, Ukraine – nơi MH17 rơi xuống sẽ là nước đảm nhận vai trò chỉ đạo cuộc điều tra.

Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko cho biết các chuyên gia của Tổ chức Hàng không dân sự quốc tế, một nhóm nhân viên của Liên Hợp Quốc cùng các nhóm điều tra viên của Hà Lan, Malaysia và Mỹ sẽ thành lập một ủy ban đặc biệt.

Hãng thông tấn chính thức của Malaysia Bernama đưa tin, ngày 19/7, 131 điều tra viên của Malaysia đã tới Kiev nhưng chưa biết khi nào họ sẽ được tiếp cận khu vực tai nạn.

FBI và Ban an toàn Giao thông của Mỹ cũng sẽ cử các chuyên gia tham gia vào cuộc điều tra.

Hộp đen máy bay ở đâu?

Vẫn chưa có thông tin chính xác về hộp đen của máy bay MH17.

Theo một số báo cáo, lực lượng ly khai đã tìm thấy thiết bị ghi dữ liệu, ghi âm buồng lái và trao lại cho chính phủ Nga. Tuy nhiên thông tin này chưa được xác nhận.

Ngày 18/7, một quan chức Ukraine lại cho biết hộp đen của máy bay vẫn nằm trong lãnh thổ nước này nhưng chưa thể xác định vị trí chính xác hoặc người đang giữ nó.

Sau đó một ngày, 19/7, một nhà lãnh đạo phe nổi dậy trong khu vực Donetsk xác nhận lực lượng của mình không giữ hộp đen của MH17.

Kiểm tra hộp đen sẽ là chìa khóa giải mã vụ việc nhưng chuyên gia hàng không Miles O'Brien thì đặt ra giả thuyết, vị trí tai nạn thuộc một khu vực bất ổn nên việc tìm thấy hộp đen sẽ rất khó khăn.

“Đây sẽ là câu hỏi lớn, trong tay họ (lực lượng phiến quân thân Nga) thì khó có thể minh bạch và một cuộc điều tra quốc tế thực sự là cần thiết”, ông nói.

Từ khóa:

Mời quý độc giả gửi ý kiến bình luận, phản hồi về vấn đề này.
Bài viết đóng góp, cộng tác cho Seatimes vui lòng gửi về địa chỉ
Email: toasoanseatime@gmail.com | Hotline: 0901 777 207