Ngân hàng và Cổ đông Chiến lược, không hẳn là 'win - win'

Tin liên quan

Từ kéo giảm kết quả kinh doanh

Ví dụ như trường hợp của Techcombank và Masan Group. Sau khi về "một nhà" với Masan, Techcombank không những không thăng tiến mà lại thụt lùi. Điển hình là kết quả kinh doanh liên tục sụt giảm (năm 2011, lợi nhuận trước thuế đạt 4.203 tỷ đồng, năm 2012 chỉ đạt 1.017 tỷ đồng, năm 2013 còn 878 tỷ đồng).

Không chỉ Techcombank mà bản thân Masan Group cũng bị sụt giảm lợi nhuận vì kết quả kinh doanh của NH này. Năm 2013, hàng loạt các báo đưa tin lợi nhuận của Masan sụt giảm vì Techcombank. Theo đó, lũy kế 9 tháng đầu năm 2013, Masan Group đạt 1.250 tỷ đồng lợi nhuận thuần, giảm tới 41,9% so với năm 2012. Theo Masan Group, thu nhập thuần tài chính thấp hơn và lợi nhuận từ công ty liên kết là Techcombank giảm 83,9% dẫn đến kết quả lợi nhuận thuần pro forma (lợi nhuận giả định) của Masan Group giảm 21,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Báo cáo của Masan Group cho thấy, Techcombank lũy kế 9 tháng lãi 562 tỷ đồng, giảm 66,4% so với cùng kỳ năm 2012.

Tuy nhiên, theo báo cáo kết quả kinh doanh Quý I năm 2014 cho thấy tình hình kinh doanh của Techcombank đã khả quan hơn (lợi nhuận hợp nhất trước thuế đạt 673 tỷ đồng, tăng 69% so với cùng kỳ, đạt 57% mục tiêu lợi nhuận cả năm 2014). Và cùng chờ đợi xem liệu mối "lương duyên" giữa Techcombank và Masan Group có mang đến sự phát triển như kỳ vọng dành cho cổ đông chiến lược hay không?!

Đến bị ép lên sàn để thoái vốn

Một bài học đắt giá nữa cho mối quan hệ không mấy "cơm lành canh ngọt" giữa cổ đông chiến lược và ngân hàng, đó là Ngân hàng Nam Việt (Navibank) và Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex).

Năm 2010, Navibank niêm yết trên sàn giao dịch HNX - đây là quyết định khiến giới ngân hàng bất ngờ bởi đó là thời điểm khó khăn, nhiều "ông lớn" khác cùng ngành còn chưa muốn "lên sàn" bởi bối cảnh áp lực nguồn cung cổ phiếu khi đó, nhất là cổ phiếu ngân hàng đang quá lớn. Mà nếu xét về thực lực, Navibank thuộc nhóm ngân hàng có quy mô tài sản, vốn và mạng lưới hoạt động ở mức thấp (thời điểm lên sàn, vốn điều lệ của Navibank chỉ đạt 1.000 tỷ đồng, tổng tài sản là 18.800 tỷ đồng, tính đến hết năm 2009 Navibank chỉ có 1 trụ sở chính, 12 chi nhánh và 68 phòng giao dịch trong cả nước).

Và đúng như dự đoán, cổ phiếu mã NVB của ngân hàng này đã liên tục rớt giá. Kể từ khi chào sàn ngày 13/9/2010, mã NVB của Navibank đã liên tục rớt giá và giảm chỉ còn 10.500 đồng/CP sau phiên giao dịch ngày 15/9/2010. NVB nhanh chóng giảm về gần giá trị sổ sách cộng với thanh khoản kém so với CP của các ngân hàng đang niêm yết. Đến giữa tháng 10/2013, ngân hàng này đã trình ĐHCĐ xin được rút niêm yết.

Như vậy, việc niêm yết trên sàn chứng khoán đã chẳng mang lại lợi ích nào cho Navibank. Vậy vì sao ngân hàng khi đó lại đưa ra quyết định này? Có thông tin cho rằng cổ đông chính của Navibank là Vinatex (đang nắm giữ gần 11 triệu CP, tương đương 11% vốn điều lệ) đã gây sức ép buộc ngân hàng niêm yết để thoái vốn dù bối cảnh TTCK lúc đó không thuận lợi và NVB chịu cảnh bán ra ào ạt của NĐT ngay khi lên sàn. Và tính đến hiện tại,Vinatex chỉ còn nắm giữ 3,69% vốn điều lệ của Navibank.

Lên sàn thất bại không chỉ khiến cổ phiếu của ngân hàng bị giảm giá mà còn khiến cho phương án tăng vốn điều lệ năm 2010 bằng việc phát hành thêm gần 100 triệu CP NVB mới cho cổ đông hiện hữu (với giá bán 10.000 đồng/CP) gặp khó. Nguyên nhân là khó có nhà đầu tư nào chấp nhận bỏ tiền mua NVB với giá 10.000 đồng trong khi giá NVB vẫn chưa có dấu hiệu ngưng giảm.

Khó khăn nối tiếp khó khăn, hiện tại Navibank là một trong 9 ngân hàng được xác định yếu kém buộc phải tái cơ cấu. Theo báo cáo tài chính hợp nhất bán niên 2013, tỷ lệ nợ nhóm 3, 4, 5 của Navibank chiếm 6.11% tổng dư nợ, tăng so với mức 5.64% hồi đầu năm. Tuy nhiên, NHNN mới đây đã cho phép Navibank đổi tên thành Ngân hàng Quốc dân (National Citizen Bank) và cho phép NH tự tái cấu trúc bằng nguồn lực của mình mà không phải sáp nhập với ngân hàng khác.

Có thể thấy, không phải cổ đông chiến lược nào cũng mang đến kết quả tốt đẹp. Mô hình liên minh cổ đông chiến lược giữa ngân hàng và doanh nghiệp rất thịnh hành ở các nền kinh tế phát triển trên thế giới như Đức và Nhật. Lợi ích của mối quan hệ này là nguồn tín dụng chỉ định với giá rẻ. Tuy nhiên, nếu không được sử dụng tốt thì hệ quả sẽ chỉ là những khoản nợ xấu khổng lồ, bởi khi cổ đông chiến lược là DN, các ngân hàng sẽ không thực hiện tốt vai trò giám sát, một lượng tín dụng lớn và kém chất lượng vẫn được cung cấp cho các DN này. Hậu quả là ngân hàng phải gánh chịu những khoản nợ xấu và dẫn đến việc giảm tài sản, buộc phải tái cấu trúc.

Từ khóa:

Mời quý độc giả gửi ý kiến bình luận, phản hồi về vấn đề này.
Bài viết đóng góp, cộng tác cho Seatimes vui lòng gửi về địa chỉ
Email: toasoanseatime@gmail.com | Hotline: 0901 777 207

  • Liên kết hữu ích