Đắng lòng nợ xấu nhưng “dửng dưng” với dự phòng rủi ro

Tin liên quan

Quỹ DPRR của các ngân hàng vẫn quá nhỏ so với "quy mô" nợ xấu

Nợ xấu vẫn là vấn đề nhức nhối của toàn ngành ngân hàng (NH) nhưng “chốt chặn” an toàn là quỹ dự phòng rủi ro thì vẫn chưa nhận được sự quan tâm đúng mức từ các ngân hàng. 

Chỉ ngân hàng lớn có dự phòng

Theo Thông tư 05/2005/TT-NHNN, Khoảng 3, Điều A của Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng phải trích lập dự phòng rủi ro tín dụng trong bối cảnh nợ xấu cao chót vót. Cụ thể, Thông tư 15/2010/TT-NHNN quy định với mỗi khoản huy động, các ngân hàng phải dành 3% cho dự trữ bắt buộc, 10% dự trữ thanh khoản. Ngoài ra, khi bắt đầu cho vay, NH còn phải trích 0,75% cho dự phòng chung (dành cho những tổn thất chưa xác định được trong quá trình phân loại nợ). Đặc biệt, Thông tư 13/2010/TT-NHNN còn quy định đối với các khoản cho vay chứng khoán và kinh doanh bất động sản chuẩn bị phải tính hệ số rủi ro tới 250%. 

Theo số liệu từ Vnexpress, nếu chỉ tính hết quý 3/2013, Vietinbank lãi khoảng 9.082 tỷ đồng, sau khi trừ chi phí trích lập 2.800 tỷ đồng, lợi nhuận còn gần 6.281 tỷ đồng. NH Vietcombank lãi gần 7.000 tỷ, trừ trích lập 2.575 tỉ còn 4.394 tỉ đồng. NH TMCP Xuất nhập khẩu (Eximbank) lãi 2.637 tỉ, trích chi phí dự phòng rủi ro 200 tỷ. NH Á Châu (ACB) trích 577 tỉ đồng, lãi 1.417 tỉ đồng. Sacombank trích 484 tỉ đồng lãi 2.168 tỉ đồng. NH Quân đội (MB) sau khi trích 900 tỉ còn lãi 2.725 tỉ đồng.

Trong số các ngân hàng công bố chỉ tiêu kế hoạch trong năm 2014 ra công chúng, chỉ có Vietcombank là công bố về khoản tiền sẽ trích lập quỹ dự phòng rủi ro (khoảng 5.000 tỷ) và PG Bank là 159 tỷ, còn các ngân hàng khác (Mekong Bank, ngân hàng Á Châu, ngân hàng Quân đội...) chỉ công bố về chỉ tiêu lợi nhuận dự kiến, tăng trưởng tín dụng, dư nợ mà không hề “đả động” đến mức tiền sẽ dành cho việc lập DPRR. Điều này có thể thấy số liệu không mấy “hấp dẫn” đối với các ngân hàng và đặc biệt là các cổ đông. 

Như vậy, có thể thấy loại trừ các ngân hàng lớn có tình hình kinh doanh ổn định, các ngân hàng nhỏ có xu hướng trích ít cho quỹ DPRR mặc dù ở những ngân hàng này, tỷ lệ nợ xấu lại thường ở mức cao hơn. Điều này cũng dễ hiểu bởi yêu cầu phải trích lập dự phòng rủi ro lớn kéo theo lợi nhuận của ngân hàng sẽ giảm đi. Trong khi đó, lãnh đạo của một ngân hàng CP thẳng thắn cho biết nếu trích lập đầy đủ, trung thực thì không bao giờ có lãi lớn như số liệu mà các ngân hàng tuyên bố. 

DPRR thua “ma trận nợ xấu”

Dù mức quy định trích DPRR hiện tại không quá thấp nhưng trong bối cảnh nợ xấu cao như ở nước ta hiện nay vẫn khiến nhiều người đặt dấu hỏi thực tế các ngân hàng có thực sự trích quỹ DPRR không, hay tất cả chỉ là một “ma trận sổ sách” thay tên đổi chủ cho các khoản tiền mà thôi?! 

Điều này rất khó xác định bởi để biết cụ thể mỗi ngân hàng phải trích bao nhiêu tiền để lập quỹ DPRR, trước tiên phải có số liệu nợ xấu chính xác của ngân hàng đó. Tuy nhiên, tình trạng giấu diếm nợ xấu dưới nhiều phương thức tinh vi của các ngân hàng do e ngại ảnh hưởng đến uy tín và tình hình kinh doanh khiến điều này càng khó như “bắc thang lên trời”.  

Bên cạnh đó, với quy định hiện nay, DPRR cũng chưa chắc đã có thể chống đỡ được trong trường hợp nợ xấu của ngân hàng không được VAMC giải quyết tốt và quay trở lại. Theo Tiến sĩ Lê Hồng Giang, nguyên giảng viên Chương trình Kinh tế Fulbright tại TPHCM cho rằng việc trích lập dự phòng khi công bố một khoản nợ xấu chỉ là một nghiệp vụ kế toán, một giao dịch phi tiền mặt.  Có nghĩa là các ngân hàng chỉ cần đưa thêm số vào khoản mục trên báo cáo tài chính, còn thực tế, ngân hàng vẫn có thể dùng tiền trong quỹ DPRR để cho vay hay trả lãi. Thậm chí, theo các chuyên gia, việc không minh bạch được các số liệu DPRR ở mỗi ngân hàngcòn tiềm ẩn nguy cơ tăng nợ xấu do ngân hàng “né” quy định trích lập dự phòng rủi ro bằng cách cho vay ủy thác đầu tư hay cho vay qua thẻ tín dụng… 

Thông tư số 02/2013/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước hướng dẫn phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và việc sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro được kỳ vọng sẽ giải quyết được thực trạng này. Tuy nhiên, thông tư này đã được sửa đổi để “dễ thở” hơn đối với các ngân hàng khiến chúng ta chỉ còn biết chờ đợi những cải cách mới từ phía NHNN nhằm giải quyết tình trạng nợ xấu nhức nhối hiện nay. 

Video liên quan: Nhiều nhà đầu tư nước ngoài muốn mua nợ xấu của Việt Nam

 

Từ khóa:

Mời quý độc giả gửi ý kiến bình luận, phản hồi về vấn đề này.
Bài viết đóng góp, cộng tác cho Seatimes vui lòng gửi về địa chỉ
Email: toasoanseatime@gmail.com | Hotline: 0901 777 207

  • Liên kết hữu ích