Cổ đông chiến lược thoái vốn: Hết thời 'Nhà nước', tới thời 'tư nhân'

Tin liên quan

Thay cổ đông hàng loạt

Thực hiện theo chủ trương của Chính phủ về việc đẩy nhanh tiến trình thoái vốn ngoài ngành của các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước, công ty 100% vốn Nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm, năm 2013 đã đánh dấu một loạt các cổ đông chiến  lược lớn rút lui khỏi ngân hàng.

Có thể kể đến như trường hợp Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) rút khỏi ngân hàng Kỹ thương Việt Nam (Techcombank). Từng giữ đến 20% vốn của NH này, tháng 8/2013, Vietnam Airlines công khai chào bán đấu giá toàn bộ cổ phần hãng đang sở hữu tại Techcombank, bao gồm 24,033 triệu cổ phần và 827.847 trái phiếu chuyển đổi Techcombank có thời hạn 10 năm. Kết quả, gần 828 nghìn trái phiếu chuyển đổi đã được sang tên cho 6 nhà đầu tư cá nhân; hơn 24 triệu cổ phần được bán cho 3 nhà đầu tư cá nhân. Tổng cộng, Vietnam Airlines đã thu về hơn 369 tỷ đồng từ việc thoái vốn khỏi ngân hàng.

Một thương vụ "sang tên" khác cũng khá đình đám đó là Tập đoàn điện lực (EVN) thoái vốn khỏi Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank). EVN là cổ đông lớn nhất của ABBank với hơn 102 triệu cổ phiếu (tương đương 21,27% vốn điều lệ).Tháng 12/2013, EVN thông báo đã thỏa thuận xong việc bán 25,2 triệu cổ phần (tương đương 5,25% vốn) cho Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Tổng hợp Hà Nội (Geleximco). Thương vụ này giúp EVN thu về 252 tỷ đồng còn Geleximco tăng cổ phần tại ABBank từ 7% lên 12,25%. Điểm đáng chú ý là ông Vũ Văn Tiền, chủ tịch ABBank cũng đang là chủ tịch kiêm Tổng giám đốc của Geleximco.

Ngoài ra, những tập đoàn, tổng công ty cũng sẽ phải rút khỏi ngân hàng trong thời gian tới còn có những cái tên "khủng" khác như Tập đoàn Than Khoáng sản VN (Vinacomin) tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Hà Nội (SHB); Tập đoàn Bảo Việt tại Ngân hàng TMCP Bảo Việt: Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) cũng cho biết, từ nay đến năm 2015, PVN sẽ thoái toàn bộ 20% vốn tại Ocean Bank.

Từ những thương vụ thoái vốn thành công kể trên (các tập đoàn Nhà nước đều thu lãi hàng trăm tỷ từ thoái vốn), có thể thấy cổ phiếu ngân hàng vẫn đang được đánh giá là "hấp dẫn" đối với các nhà đầu tư. Ông Yun Hang Jin, Giám đốc khối thị trường mới nổi của Công ty Korea Invesment & Securities (Hàn Quốc) nhận định, lĩnh vực tài chính - ngân hàng Việt Nam còn nhiều tiềm năng để khai thác.

Không lo thiếu tiền, chỉ sợ cho vay nhầm chỗ

Mặc dù rất nhiều đại gia thoái vốn khỏi ngân hàng nhưng đến nay các ngân hàng này vẫn tiếp tục hoạt đông, hoặc kinh doanh khá tốt. Tuy nhiên, mối quan hệ "nhạy cảm" giữa cổ đông chiến lược là doanh nghiệp và ngân hàng lại có thể là "con dao hai lưỡi" đối với ngân hàng, đặc biệt khi đó là DN tư nhân.

Bởi có một thực tế, khi có một doanh nghiệp là cổ đông chiến lược của ngân hàng, đồng nghĩa với việc DN đó có thể tận dụng được nguồn vốn tín dụng giá rẻ từ chính NH đó. Và vì mối quan hệ "sân sau" này, thường các NH cũng ít khi "làm chặt tay" trong việc giám sát nguồn tiền cho vay. Hệ quả là những nguồn tín dụng kém chất lượng vẫn được ngân hàng "mắt nhắm mắt mở" cho cổ đông chiến lược của mình vay. Và những bài học đổ vỡ đã xảy ra như một lẽ tất yếu, từ những khoản nợ xấu hàng nghìn tỷ đồng cho tới việc NH phải sang tên, tái cơ cấu đã có: Habubank phải sáp nhập SHB vì cho Vinashin vay quá nhiều, một loạt các ngân hàng phải xoá nợ cho Vinalines...

Thế nhưng, nếu trong trường hợp các tập đoàn, công ty Nhà nước không thể trả được nợ thì Chính phủ sẽ có trách nhiệm giải quyết thì nay, khi các cổ đông chiến lược là các đơn vị tư nhân, chắc chắn các ngân hàng sẽ phải "tự làm tự chịu". Và nếu muốn mối quan hệ cổ đông chiến lược mang đến "quả ngọt" thực sự, các NH chắc không có sự lựa chọn nào khác, ngoài việc tăng cường giám sát hơn về hoạt động cho vay, xoá mờ khoảng cách đối xử giữa "sân trước, sân sau".

Từ khóa:

Mời quý độc giả gửi ý kiến bình luận, phản hồi về vấn đề này.
Bài viết đóng góp, cộng tác cho Seatimes vui lòng gửi về địa chỉ
Email: toasoanseatime@gmail.com | Hotline: 0901 777 207

  • Liên kết hữu ích