Giải pháp nào khả thi nhất để chống lạm dụng rượu bia?

Tin liên quan

Trong số các nội dung dự thảo, có các quy định người dưới 18 tuổi, phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú, người có bệnh lý có thể bị cấm uống rượu. Việc bán rượu bia có thể bị cấm sau 22h và trong thời gian nghỉ giữa các ca trong giờ làm việc. Đa phần ý kiến đều cho rằng luật này rất khó thực thi.
Ở góc độ pháp lý, luật sư Nguyễn Kiều Hưng, điều hành Hãng luật Giải Phóng phân tích nhiều điểm bất cập, chưa phù hợp từ việc nhận định thực tế cho đến giải pháp.
Thưa luật sư Nguyễn Kiều Hưng, hầu hết các ý kiến đều cho rằng Dự thảo luật Phòng chống tác hại của lạm dụng bia rượu khó có tính khả thi. Ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào?

Luật sư Nguyễn Kiều Hưng

Mục đích chính của luật này là tạo hành lang pháp lý để hạn chế sự lạm dụng tác hại của rượu bia, thuốc lá, nhưng nhìn ở góc độ thực tiễn nó khó có tính khả thi.
Thậm chí tôi có thể khẳng định là thiếu tính thực tế. Luật cấm tôi mua bán rượu bia sau 22 giờ chứ không cấm tôi sử dụng. Nên tôi chỉ cần mua rượu bia trước giờ cấm rồi sau đó sử dụng thì không vi phạm.
Theo ông, cơ chế nào để bảo đảm tính thực thi của dự luật?
Tôi cho rằng rất khó. Ở mặt bằng dân trí của ta, cơ chế thi hành chủ yếu dựa vào con người. Ở đây, có thể nói là phải rất nhiều người. Văn hóa người Việt, ra phố, vào nhà bất cứ ngõ ngách, thời điểm nào cũng thấy hoạt động ăn nhậu.
Đội ngũ cán bộ, công chức hiện tại có đủ để kiểm soát tình trạng này hay không? Nếu sinh ra thêm cơ chế giám sát thì lại phát sinh thêm người, trong khi nhà nước đang cố gắng cải cách hành chính, tinh giảm biên chế.
Như vậy, dự thảo luật này chưa nghiên cứu đầy đủ thực tiễn dẫn đến việc khó xây dựng được cơ chế áp dụng hoàn thiện?
Điều này không mới. Luật được ban hành nhưng chưa có tính thực tiễn trong hệ thống pháp luật của Việt Nam không phải là hiếm. Trước khi đi vào nghiên cứu một luật mới, nhất thiết cần xem xét nghiêm túc tính thực tiễn của nó bởi một bộ phận độc lập và tự chịu trách nhiệm về kết quả đó.
Để cho ra đời một luật mới, về kinh phí, chưa thấy số liệu, nhưng có lẽ ngân sách nhà nước phải chi ra rất nhiều tiền, chưa nói đến thời gian và công sức con người bỏ ra. Khi ban hành, nếu nó không đi vào cuộc sống đó là một sự lãng phí.
Việc quy định cấm uống rượu đối với một số đối tượng, thời gian cấm, cũng cần xem xét đến sự phù hợp với quyền con người và quyền tự do kinh doanh theo quy định của Hiến pháp và các luật liên quan.
Ngoài ra, cách thức, quy trình, phương tiện công cụ để xác định, phân biệt đối tượng thuộc diện cấm uống rượu theo dự thảo luật này dự kiến sẽ rất phức tạp.
Vậy phải chăng luật hóa việc phòng chống lạm dụng rượu bia lúc này là chưa phù hợp?
Mục đích hạn chế tác hại của rượu bia là hết sức cần thiết, đây là vấn nạn nhức nhối của xã hội trong thời gian rất dài. Xây dựng một hành lang pháp lý để điều chỉnh vấn đề này là cấp bách, nhưng phải có lộ trình và phù hợp với điều kiện hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam. Ở các nước như Singapore, Thái Lan cũng đã có luật tương tự và áp dụng thành công.
Tuy nhiên, với cơ sở hạ tầng và mặt bằng dân trí hiện tại, chúng ta không thể rập khuôn họ. Chúng ta có thể làm được như họ, nhưng phải cần thời gian. Vội vàng, giải quyết vấn đề từ ngọn thì không hiệu quả.
Theo ông, giải pháp nào là khả dĩ nhất để chống lạm dụng rượu bia trong thời điểm hiện tại?
Vấn đề “ăn nhậu” của người dân Việt Nam đã trở thành một thói quen. Nói một cách khách quan, thì không phải tầng lớp nào cũng lạm dụng rượu bia để gây ra những vấn nạn tiêu cực cho xã hội, nếu có cũng chỉ là gián tiếp.
Cho nên, để hạn chế được tác hại của rượu bia, chúng ta cần phải trị được cái gốc, đó là nhận thức của người sử dụng. Nên bắt đầu tính đến việc đánh thuế tiêu thụ đặc biệt cao hơn nữa cho mặt hàng này, theo đó, giá bia rượu sẽ tăng lên, giảm được người tiêu dùng.
Phải chấp nhận thâm hụt ngân sách, hạn chế sản xuất kinh doanh mặt hàng bia rượu bằng các công cụ pháp lý, tăng cường cộng tác tuyên truyền, đưa nội dung này vào chương trình giáo dục quốc gia ... Như vậy chúng ta mới hy vọng có một thế hệ mới, nhận thức mới loại bỏ được thói quen này.
Xin cảm ơn ông!
Từ khóa:

Mời quý độc giả gửi ý kiến bình luận, phản hồi về vấn đề này.
Bài viết đóng góp, cộng tác cho Seatimes vui lòng gửi về địa chỉ
Email: toasoanseatime@gmail.com | Hotline: 0901 777 207