Bộ Kế hoạch Đầu tư không đồng ý lập đặc khu kinh tế Vũng Áng

Tin liên quan

Công nhân đang làm việc tại công trường dự án Formosa

Đây là nội dung văn bản vừa gửi Văn phòng Chính phủ của Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Theo đó, Dự án khu liên hợp gang thép và cảng nước sâu Sơn Dương hiện đang được hưởng ưu đãi cao nhất theo quy định của pháp luật, bao gồm ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, đất đai, thuế nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên liệu... Các kiến nghị khác như bảo hộ ngành thép, kinh doanh tàu lai dắt... vẫn đang được các bộ, ngành xem xét giải quyết.

Hiện tại Khu Kinh tế Vũng Áng cũng đã có Ban Quản lý Khu Kinh tế Vũng Áng là cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền giải quyết các vấn đề có liên quan đến triển khai dự án Formosa theo cơ chế “một cửa, tại chỗ”. Để kịp hỗ trợ giải quyết các vướng mắc của Formosa, Bộ KH-ĐT kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép thành lập Tổ Công tác liên ngành trung ương hỗ trợ dự án Formosa. Do vậy, việc thành lập đặc khu kinh tế với ban quản lý đặc thù trực thuộc Văn phòng Chính phủ như đề xuất của doanh nghiệp này là chưa có tiền lệ và không cần thiết. 

Đề xuất thành lập đặc khu gang thép được ông Dương Hồng Chí - Tổng Giám đốc Công ty Hưng Nghiệp Formosa gửi Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải trước đó. Cùng với đề xuất, Công ty này cũng đưa ra bản dự thảo 10 điều về việc quản lý, thiết lập quy định đặc khu. Dự thảo này đưa ra những yêu cầu yêu đãi cao nhất đối với dự án đầu tư trong khu kinh tế và nhiều yêu sách mang tính "đặc quyền đặc lợi". 

Formosa đề xuất thành lập ban quản lý đặc khu trực thuộc Văn phòng chính phủ. Đồng thời, được Chính phủ thiết lập bảo hộ cơ chế ngành thép, được Chính phủ ưu đãi cân đối ngoại tệ trong phạm vi hạng mục kinh doanh, được vay vốn từ các tổ chức tài chính nước ngoài, được miễn thu thuế khấu trừ tại nguồn..., miễn thuế nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu... Formosa cũng đề nghị không thu hồi đất đặc khu cho các mục đích kinh tế - xã hội, nếu vì mục đích an ninh quốc phòng, trước khi thu hồi phải thảo luận vấn đề bồi thường để đi đến thống nhất ý kiến.

Formosa đề xuất, nếu không phải do các nhân tố của phía đầu tư dẫn đến bạo động và dân chúng quấy rối dẫn đến các tổn thất kinh doanh và tài sản của phía đầu tư, toàn bộ do Chính phủ chịu trách nhiệm bồi thường.

Formosa cũng đề nghị được xây ký túc xá hộ gia đình để cho thuê, bán lại cho nhân viên, trong đó nhân viên người Việt có thể nhận được quyền sử dụng đất lâu dài trong đặc khu...

Với đề xuất này của Formosa, ông Ngô Đình Vân - Phó trưởng ban quản lý khu kinh tế Vũng Áng cho biết đề nghị này cần xem xét thêm vì quá mới. 

Trả lời trên báo chí trước đó, ông Phan Hữu Thắng, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cho rằng việc hình thành đặc khu và trong đặc khu thành lập ban quản lý trực thuộc Văn phòng Chính phủ như đề xuất của Formosa là điều không thể. Theo ông Thắng, Hà Tĩnh có vị trí chiến lược quan trọng của khu vực Đông Dương cũng như giao thông kết nối hai miền Bắc-Nam. Nếu cho thành lập đặc khu kinh tế thì ngay cả chính quyền địa phương nơi có đặc khu này cũng không thể có bất cứ can thiệp nào và công tác quản lý của nhà nước sẽ khó thực hiện.

Đồng thời, ông Thắng cũng cho biết, đề xuất của Formosa không có trong khung pháp lý về thu hút đầu tư của Việt Nam theo Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp. Do đó, ông cho rằng, Chính phủ cần thận trọng với những đề xuất của nhà đầu tư, nếu không sẽ phá vỡ khung pháp lý đã đặt ra.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan thì cho rằng, quyền quyết định về việc thành lập đặc khu kinh tế là ở Chính phủ, quyết định này dựa trên sự cân nhắc về lợi ích chung của nền kinh tế chứ không thể theo yêu cầu đề xuất của một nhà đầu tư như Formosa. Theo bà Lan, khi nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đồng nghĩa với việc chấp nhận dự án đầu tư bình thường nhưng đến nay lại muốn nơi mình đầu tư trở thành đặc khu. "Đòi ưu đãi tăng thêm là không hợp lý và đòi bảo hộ thì càng không đúng, bởi Việt Nam thu hút đầu tư nước ngoài là để hội nhập toàn cầu tốt hơn. Hội nhập đó không thể bằng dạng bảo hộ được" - bà Lan nói. Bà Lan cho rằng nếu Chính phủ đáp ứng theo thì về lâu dài Việt Nam cũng sẽ phải giải quyết những kiến nghị tương tự của các nhà đầu tư lớn khác.

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cũng cho rằng đây là một đề xuất không bình thường của nhà đầu tư và nó không phù hợp với khung pháp luật của Việt Nam hiện nay. 

Từ khóa:

Mời quý độc giả gửi ý kiến bình luận, phản hồi về vấn đề này.
Bài viết đóng góp, cộng tác cho Seatimes vui lòng gửi về địa chỉ
Email: toasoanseatime@gmail.com | Hotline: 0901 777 207